پڑھیے› دفتر ۳› اس بات کا بیان کہ 'اللہ' کہنا حق کے 'لبیک' کہنے کا عین ہے› بیت ۲۰۵
M3:205 — آن کشیدن زیر لب آواز را / یاد کردن مبدأ و آغاز را
M3:205
معنی و شرح · به زبانِ تو — آپ کی زبان · AI
این بیت، حالت نیایشِ برخاسته از درد را توصیف میکند که در آن، انسان با صدایی آرام و حزین، اصل و مبدأ خود، یعنی خداوند را به یاد میآورد.
این بیت در ادامهٔ توصیف «خواندنِ با درد» میآید که مولانا آن را نشانهٔ دلدادگی و عشق حقیقی میداند. در مقابل، خواندنِ بیدرد و از سر عادت، سرد و بیروح است. مولانا حالت آن نیایشگرِ دردمند را به تصویر میکشد:
-
«کشیدن زیر لب آواز را»: این عبارت به معنای فریاد زدن نیست، بلکه به زمزمهای آرام، درونی و پیوسته اشاره دارد. گویی درد و نیاز آنچنان عمیق است که به شکل نالهای آهسته و کشدار از جان برمیآید. این تصویر، اوج خلوص و شکستهدلی بنده را نشان میدهد که بدون ریا و تظاهر، با معبود خود راز و نیاز میکند.
-
«یاد کردن مبدأ و آغاز را»: این نیایشِ برخاسته از درد، صرفاً یک درخواست عادی نیست، بلکه یک حرکت وجودی برای بازگشت به اصل است. درد، حجابها را کنار میزند و انسان را به یاد «مبدأ» و «آغاز» خود میاندازد؛ یعنی به یاد خداوندی که سرچشمهٔ هستی اوست. این یادآوری، خودِ نیایش است و انسان را از غفلت دنیوی رها کرده و به اصل خویش متصل میکند. در واقع، درد عاملی میشود تا انسان از امور سطحی فراتر رفته و به عمیقترین پرسش وجودی خود، یعنی ارتباطش با خالق، بپردازد.
- کشیدن آواز را
- طولانی و کشیده ادا کردن صدا، با آهنگی محزون زمزمه کردن
- مبدأ
- آغاز، سرچشمه، اصل و منشأ وجود (در اینجا خداوند)
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.