پڑھیے› دفتر ۳› مومن کے بھاگنے اور بلا میں بے صبری کی مثال مٹر اور دیگر اشیاء کے دیگ میں ابلنے اور باہر نکلنے کی بے چینی سے دینا› بیت ۴۱۸۰
M3:4180 — شو غذی و قوت و اندیشهها / شیر بودی شیر شو در بیشهها
M3:4180
معنی و شرح · به زبانِ تو — آپ کی زبان · AI
این بیت میگوید که با تحمل سختیها، تو به غذای روح و فکر انسان تبدیل میشوی و به اصل والای خود که همچون شیر در بیشه است، بازمیگردی.
این بیت در ادامهی تمثیل نخودی است که در دیگ در حال جوشیدن است. مولانا به نخود (که نماد سالک و انسان در مسیر تکامل است) میگوید که این رنج پخته شدن، تو را به مرحلهی بالاتری میرساند.
مصرع اول («شو غذی و قوت و اندیشهها») به این تحول اشاره دارد. نخود از حالت گیاهی و جامد خود خارج شده و به غذایی تبدیل میشود که نیروبخش جسم و جان انسان است. این غذا نه تنها بدن را تقویت میکند، بلکه به «قوت اندیشهها» نیز بدل میگردد؛ یعنی انرژیای میشود که به انسان توانایی تفکر، عبادت و کارهای معنوی میدهد. در واقع، با فنا شدن در وجود انسان، نخود در مرتبهای بالاتر از هستی (حیات انسانی و فکری) بقا مییابد.
مصرع دوم («شیر بودی شیر شو در بیشهها») این بازگشت به اصل را با استعارهای قدرتمند بیان میکند. «شیر» نماد قدرت، اصالت و جایگاه رفیع است. «بیشه» نیز وطن اصلی و جایگاه طبیعی شیر است. مولانا میگوید تو در اصل و در عالم معنا، وجودی شریف و قدرتمند همچون شیر داشتهای. این سختیها و تحولات برای این است که از حالت فعلی (نخود) رها شوی و دوباره به آن جایگاه اصیل و قدرتمند خود بازگردی. این فرآیند، یک سیر صعودی از جماد به نبات، از نبات به حیوان و از آن به انسان و در نهایت به عالم معناست.
- غذی
- غذا، خوراک، مایه تغذیه
- قوت
- نیرو، توان، خوراک، رزق
- بیشهها
- جمع بیشه، نیزار، جنگلی که حیوانات وحشی در آن زندگی میکنند
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.