پڑھیے› دفتر ۴› مسجد اقصیٰ کے گوشے میں خروب کا اگنے کا قصہ اور سلیمان علیہ السلام کا اس پر غمگین ہونا جب وہ اس سے ہم کلام ہوا اور اس نے اپنی خاصیت اور اپنا نام بتایا› بیت ۱۳۸۵
M4:1385 — خویش مجرم دان و مجرم گو مترس / تا ندزدد از تو آن استاد درس
M4:1385
معنی و شرح · به زبانِ تو — آپ کی زبان · AI
برای دریافت رحمت و آموزش الهی، باید با شجاعت به خطاکار بودن خود اعتراف کنی و از سرزنش دیگران یا توجیه گناهانت دست برداری.
این بیت در ادامهٔ تمثیل «درخت خروب» در «مسجد دل» بیان میشود. مولانا «کژی» و انحراف در وجود انسان را به آن درخت ویرانگر تشبیه میکند و راه مقابله با آن را نشان میدهد.
راه حل، پذیرش مسئولیت است. انسان باید خود را «مجرم» بداند و با شجاعت به این واقعیت اعتراف کند. این اعتراف، شرط اصلی برای یادگیری و رشد معنوی است. همانطور که شاگردی که ادعای دانایی میکند، چیزی از استاد نمیآموزد، انسانی هم که گناهان خود را انکار یا توجیه میکند، خود را از درس رحمت و مغفرت الهی محروم میسازد. «استاد» در اینجا نماد خداوند یا راهنمای معنوی است که آمادهٔ آموزش و بخشایش است، اما تنها زمانی که شاگرد (انسان) جایگاه خود را بشناسد و با فروتنی طلب راهنمایی کند.
مولانا این رویکرد را در تقابل با رفتار ابلیس قرار میدهد که گناه خود را نپذیرفت و خداوند را مقصر دانست («رب بما اغویتنی»). در مقابل، آدم و حوا با گفتن «ربنا ظلمنا انفسنا» (پروردگارا، ما به خود ستم کردیم)، مسئولیت خطای خود را پذیرفتند و راه را برای بخشایش الهی گشودند. بنابراین، اعتراف به گناه، نه نشانهٔ ضعف، که کلید گشایش درهای معرفت و رحمت است.
- استاد درس
- استادِ درس دهنده؛ در اینجا کنایه از خداوند یا پیر و راهنمای معنوی است.
- ندزدد
- دریغ نکند، باز ندارد، محروم نکند.
- مجرم گو
- خود را گناهکار معرفی کن، به خطاکار بودن خود اعتراف کن.
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.