پڑھیے› دفتر ۵› اس کنیز کا قصہ جو خاتون کے گدھے سے شہوت رانی کرتی تھی اور اس نے اسے بکری اور ریچھ کی طرح انسانی شہوت رانی سکھائی تھی۔ اور گدھے کے قضیب میں ایک کدو ڈال دیتی تھی تاکہ وہ حد سے تجاوز نہ کرے۔ خاتون کو اس کا علم ہو گیا لیکن اس نے کدو کی باریکی کو نہ دیکھا۔ اس نے کنیز کو بہانے سے دور بھیج دیا اور خود گدھے کے ساتھ کدو کے بغیر جمع ہو گئی اور رسوائی کے ساتھ ہلاک ہو گئی۔ کنیز شام کو واپس آئی اور نوحہ کیا کہ اے میری جان اور اے میری آنکھوں کی روشنی، تو نے کیر تو دیکھا کدو نہ دیکھا، ذکر تو دیکھا وہ دوسرا نہ دیکھا۔ کل ناقص ملعون، یعنی ہر ناقص نظر اور سمجھ ملعون ہے، ورنہ ظاہری ناقص جسم والے مرحوم ہیں، ملعون نہیں۔ پڑھو لیس علی الاعمی حرج، یعنی حرج کی نفی کی اور لعنت کی نفی اور عتاب و غضب کی۔› بیت ۱۳۳۹
M5:1339 — هیچ علت اندرو ظاهر نشد / هیچ کس از سر او مخبر نشد
M5:1339
معنی و شرح · به زبانِ تو — آپ کی زبان · AI
با وجود بررسیها، هیچ بیماری جسمی در خر پیدا نشد و کسی نتوانست به راز لاغر شدن او پی ببرد.
در این داستان، خاتون که از لاغری خرش نگران است، او را نزد متخصصان (نعلبندان) میبرد تا علت را بیابند. این بیت لحظهای را توصیف میکند که تمام بررسیهای ظاهری به بنبست میخورد. متخصصان هیچ بیماری یا عارضهی جسمی آشکاری در حیوان پیدا نمیکنند.
نکتهی کلیدی در این بیت، تقابل میان «ظاهر» و «سرّ» (راز) است. علت واقعی لاغری خر، یک بیماری جسمی نیست که با معاینهی بیرونی مشخص شود، بلکه یک راز پنهان است: رابطهی جنسی او با کنیزک. مولانا با این بیت به یک مفهوم عمیقتر اشاره میکند: بسیاری از مشکلات و رنجهای ما ریشههایی پنهان و درونی دارند که با نگاه سطحی و مادی قابل تشخیص نیستند. همانطور که پزشکان از علت واقعی بیماری خر بیخبر ماندند، بسیاری از ما نیز از سرچشمههای اصلی مشکلات روحی و معنوی خود یا دیگران غافلیم، زیرا تنها به نشانههای ظاهری توجه میکنیم و از رازهای درون بیخبریم. این بیت، مقدمهای است برای اینکه خاتون خودش به جستجوی حقیقت بپردازد و از پوسته عبور کند.
- علت
- بیماری، ناخوشی
- اندرو
- در او، در درون او
- سر
- راز، امر پنهان
- مخبر
- آگاه، باخبر
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.