پڑھیے› دفتر ۵› اس کنیز کا قصہ جو خاتون کے گدھے سے شہوت رانی کرتی تھی اور اس نے اسے بکری اور ریچھ کی طرح انسانی شہوت رانی سکھائی تھی۔ اور گدھے کے قضیب میں ایک کدو ڈال دیتی تھی تاکہ وہ حد سے تجاوز نہ کرے۔ خاتون کو اس کا علم ہو گیا لیکن اس نے کدو کی باریکی کو نہ دیکھا۔ اس نے کنیز کو بہانے سے دور بھیج دیا اور خود گدھے کے ساتھ کدو کے بغیر جمع ہو گئی اور رسوائی کے ساتھ ہلاک ہو گئی۔ کنیز شام کو واپس آئی اور نوحہ کیا کہ اے میری جان اور اے میری آنکھوں کی روشنی، تو نے کیر تو دیکھا کدو نہ دیکھا، ذکر تو دیکھا وہ دوسرا نہ دیکھا۔ کل ناقص ملعون، یعنی ہر ناقص نظر اور سمجھ ملعون ہے، ورنہ ظاہری ناقص جسم والے مرحوم ہیں، ملعون نہیں۔ پڑھو لیس علی الاعمی حرج، یعنی حرج کی نفی کی اور لعنت کی نفی اور عتاب و غضب کی۔› بیت ۱۳۴۶
M5:1346 — خر مهذّب گشته و آموخته / خوان نهادهست و چراغ افروخته
M5:1346
معنی و شرح · به زبانِ تو — آپ کی زبان · AI
خاتون با دیدن رفتار خر، آن را حیوانی تربیتشده و ماهر میبیند که گویی همچون یک میزبان آدابدان، همهچیز را برای لذت و شهوترانی آماده کرده است.
این بیت، بیانگر دیدگاه شگفتزده و در عین حال حسادتآمیز خاتون است که از شکاف در، رابطهٔ کنیزک و خر را تماشا میکند. او از اینکه خر چنان ماهرانه و «آدموار» عمل میکند، حیرت کرده است. در نگاه او، خر صرفاً یک حیوان نیست، بلکه موجودی «مهذّب» و «آموخته» است که گویی برای این کار، بساطی کامل و مهمانیای شاهانه ترتیب داده است.
عبارت «خوان نهادن و چراغ افروختن» کنایه از فراهم آوردن تمام مقدمات و آداب یک مهمانی یا یک رابطهٔ عاشقانهٔ تمامعیار است. این تصویرسازی نشان میدهد که خاتون چقدر تحت تأثیر این صحنه قرار گرفته و آن را یک رابطهٔ کامل و حسابشده میبیند، نه یک عمل حیوانی و غریزی. همین برداشت ناقص و سطحی است که او را به سمت تقلید کورکورانه و در نهایت هلاکت سوق میدهد، زیرا او فقط ظاهر آراستهٔ ماجرا را میبیند و از «کدو» یعنی جزء حیاتی و محافظ آن بیخبر است.
- مهذّب
- ادبآموخته، تربیتشده، پاکیزه
- خوان
- سفره، بهویژه سفرهٔ غذا و مهمانی
- افروخته
- روشن کرده
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.