پڑھیے› دفتر ۵› اس کنیز کا قصہ جو خاتون کے گدھے سے شہوت رانی کرتی تھی اور اس نے اسے بکری اور ریچھ کی طرح انسانی شہوت رانی سکھائی تھی۔ اور گدھے کے قضیب میں ایک کدو ڈال دیتی تھی تاکہ وہ حد سے تجاوز نہ کرے۔ خاتون کو اس کا علم ہو گیا لیکن اس نے کدو کی باریکی کو نہ دیکھا۔ اس نے کنیز کو بہانے سے دور بھیج دیا اور خود گدھے کے ساتھ کدو کے بغیر جمع ہو گئی اور رسوائی کے ساتھ ہلاک ہو گئی۔ کنیز شام کو واپس آئی اور نوحہ کیا کہ اے میری جان اور اے میری آنکھوں کی روشنی، تو نے کیر تو دیکھا کدو نہ دیکھا، ذکر تو دیکھا وہ دوسرا نہ دیکھا۔ کل ناقص ملعون، یعنی ہر ناقص نظر اور سمجھ ملعون ہے، ورنہ ظاہری ناقص جسم والے مرحوم ہیں، ملعون نہیں۔ پڑھو لیس علی الاعمی حرج، یعنی حرج کی نفی کی اور لعنت کی نفی اور عتاب و غضب کی۔› بیت ۱۳۴۷
M5:1347 — کرد نادیده و در خانه بکوفت / کای کنیزک چند خواهی خانه روفت
M5:1347
معنی و شرح · به زبانِ تو — آپ کی زبان · AI
خاتون وانمود کرد که چیزی ندیده و با کوبیدن در، کنیزک را صدا زد و پرسید که چرا اینقدر مشغول نظافت خانه است.
این بیت لحظهی حیلهگری و پنهانکاری خاتون را به تصویر میکشد. او که از شکاف در، رابطهی پنهانی کنیزک با خر را دیده و از حسادت شعلهور شده است، تصمیم میگیرد کنیزک را از صحنه خارج کند تا خود جای او را بگیرد. اما برای آنکه نقشهاش لو نرود، وانمود میکند که تازه از راه رسیده و از هیچچیز خبر ندارد.
کوبیدن در و پرسش کنایهآمیز او («چند خواهی خانه روفت؟») یک بهانهسازی است. او با این کار، هم حضور خود را اعلام میکند تا کنیزک فرصت پنهان کردن آثار کارش را داشته باشد و هم زمینه را برای فرستادن او به یک مأموریت ساختگی فراهم میکند. این رفتار، مقدمهی فاجعهای است که از یک نگاه ناقص و شهوتی مهارنشده سرچشمه میگیرد. خاتون ظاهر عمل را دیده، اما از «دقیقه» یا همان نکتهی ظریف و حیاتیِ ماجرا (استفاده از کدو) غافل مانده است. این بیت، نقطهی آغاز حرکت او به سوی هلاکت است که بر پایهی جهل و حسد بنا شده.
- کرد نادیده
- نادیده گرفت، وانمود کرد که ندیده است
- بکوفت
- کوبید
- کای
- مخفف «که ای»
- روفت
- جارو کرد، نظافت کرد
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.