پڑھیے› دفتر ۵› اس کنیز کا قصہ جو خاتون کے گدھے سے شہوت رانی کرتی تھی اور اس نے اسے بکری اور ریچھ کی طرح انسانی شہوت رانی سکھائی تھی۔ اور گدھے کے قضیب میں ایک کدو ڈال دیتی تھی تاکہ وہ حد سے تجاوز نہ کرے۔ خاتون کو اس کا علم ہو گیا لیکن اس نے کدو کی باریکی کو نہ دیکھا۔ اس نے کنیز کو بہانے سے دور بھیج دیا اور خود گدھے کے ساتھ کدو کے بغیر جمع ہو گئی اور رسوائی کے ساتھ ہلاک ہو گئی۔ کنیز شام کو واپس آئی اور نوحہ کیا کہ اے میری جان اور اے میری آنکھوں کی روشنی، تو نے کیر تو دیکھا کدو نہ دیکھا، ذکر تو دیکھا وہ دوسرا نہ دیکھا۔ کل ناقص ملعون، یعنی ہر ناقص نظر اور سمجھ ملعون ہے، ورنہ ظاہری ناقص جسم والے مرحوم ہیں، ملعون نہیں۔ پڑھو لیس علی الاعمی حرج، یعنی حرج کی نفی کی اور لعنت کی نفی اور عتاب و غضب کی۔› بیت ۱۳۶۰
M5:1360 — بود از مستی شهوت شادمان / در فرو بست و همیگفت آن زمان
M5:1360
معنی و شرح · به زبانِ تو — آپ کی زبان · AI
خاتون که از شدت شهوت سرمست و شادمان بود، در را بست و با خود شروع به حرف زدن کرد.
این بیت لحظهای کلیدی در داستان را به تصویر میکشد. خاتون، کنیزک را به بهانهای از خانه بیرون فرستاده تا با خر تنها باشد. مولانا حالت روانی او را «مستی شهوت» توصیف میکند؛ یعنی نیروی غریزه آنچنان بر او چیره شده که مانند فردی مست، قدرت تشخیص و آیندهنگری را از دست داده است. بستنِ در، هم اقدامی عملی برای ایجاد خلوت است و هم نمادی از بستنِ درهای عقل و شرم به روی خود.
این شادی و سرمستی، شادیِ حاصل از رسیدن به یک هدف پست و حیوانی است. مولانا با این تصویرسازی، زمینه را برای فاجعهای که در پیش است آماده میکند. این بیت نشان میدهد که چگونه شهوتِ کور، فرد را به سوی نابودی میکشاند، در حالی که خودِ فرد در آن لحظه، این مسیر را عین خوشبختی و کامروایی میپندارد. شادی او، شادیِ غفلت است، نه شادیِ آگاهی.
- فرو بستن
- بستن، قفل کردن
- همیگفت
- میگفت (شکل قدیمی فعل استمراری)
- آن زمان
- در آن لحظه، در همان وقت
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.