پڑھیے› دفتر ۵› اس کنیز کا قصہ جو خاتون کے گدھے سے شہوت رانی کرتی تھی اور اس نے اسے بکری اور ریچھ کی طرح انسانی شہوت رانی سکھائی تھی۔ اور گدھے کے قضیب میں ایک کدو ڈال دیتی تھی تاکہ وہ حد سے تجاوز نہ کرے۔ خاتون کو اس کا علم ہو گیا لیکن اس نے کدو کی باریکی کو نہ دیکھا۔ اس نے کنیز کو بہانے سے دور بھیج دیا اور خود گدھے کے ساتھ کدو کے بغیر جمع ہو گئی اور رسوائی کے ساتھ ہلاک ہو گئی۔ کنیز شام کو واپس آئی اور نوحہ کیا کہ اے میری جان اور اے میری آنکھوں کی روشنی، تو نے کیر تو دیکھا کدو نہ دیکھا، ذکر تو دیکھا وہ دوسرا نہ دیکھا۔ کل ناقص ملعون، یعنی ہر ناقص نظر اور سمجھ ملعون ہے، ورنہ ظاہری ناقص جسم والے مرحوم ہیں، ملعون نہیں۔ پڑھو لیس علی الاعمی حرج، یعنی حرج کی نفی کی اور لعنت کی نفی اور عتاب و غضب کی۔› بیت ۱۳۶۲
M5:1362 — از طرب گشته بزان زن هزار / در شرار شهوت خر بیقرار
M5:1362
معنی و شرح · به زبانِ تو — آپ کی زبان · AI
خاتون از شدت هیجان و شهوت، مانند بزی وحشی بالا و پایین میپرید و در آتش میل جنسی به خر، بیقراری میکرد.
این بیت اوج هیجان شهوانی و نابخردی خاتون را به تصویر میکشد. مولانا او را در حالتی حیوانی توصیف میکند؛ «بزان گشتن» یا مانند بز جستوخیز کردن، کنایه از شادیای است که عقل و وقار انسانی را زایل کرده و به حرکتی غریزی و سبکسرانه تبدیل شده است.
این تصویر، مقدمهای است برای فاجعهای که در پیش است. این شادی کور و بیمهار، ناشی از غلبهٔ شهوت است؛ شهوتی که حقیقت را وارونه جلوه میدهد و خطر مرگبار را به چشم او لذتی بینظیر مینمایاند. او در «شرار» یا جرقههای آتشین این شهوت اسیر شده و کاملاً «بیقرار» است. این بیقراری، همان عجله و بیدقتیای است که باعث میشود او به «کدو» (عقل و احتیاط) توجه نکند و کورکورانه خود را به هلاکت بیندازد. در نگاه مولانا، این زن نماد نفسی است که وقتی شهوت بر آن حاکم شود، زشتی را زیبایی میبیند و با پای خود به مسلخ میرود.
- طرب
- شادی و خوشی بسیار، وجد و سرور
- بزان گشتن
- مانند بز جستوخیز کردن، از شدت شادی بالا و پایین پریدن
- شرار
- جرقهٔ آتش، شعله
- بیقرار
- ناآرام، بیتاب، مضطرب
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.