پڑھیے› دفتر ۵› اس کنیز کا قصہ جو خاتون کے گدھے سے شہوت رانی کرتی تھی اور اس نے اسے بکری اور ریچھ کی طرح انسانی شہوت رانی سکھائی تھی۔ اور گدھے کے قضیب میں ایک کدو ڈال دیتی تھی تاکہ وہ حد سے تجاوز نہ کرے۔ خاتون کو اس کا علم ہو گیا لیکن اس نے کدو کی باریکی کو نہ دیکھا۔ اس نے کنیز کو بہانے سے دور بھیج دیا اور خود گدھے کے ساتھ کدو کے بغیر جمع ہو گئی اور رسوائی کے ساتھ ہلاک ہو گئی۔ کنیز شام کو واپس آئی اور نوحہ کیا کہ اے میری جان اور اے میری آنکھوں کی روشنی، تو نے کیر تو دیکھا کدو نہ دیکھا، ذکر تو دیکھا وہ دوسرا نہ دیکھا۔ کل ناقص ملعون، یعنی ہر ناقص نظر اور سمجھ ملعون ہے، ورنہ ظاہری ناقص جسم والے مرحوم ہیں، ملعون نہیں۔ پڑھو لیس علی الاعمی حرج، یعنی حرج کی نفی کی اور لعنت کی نفی اور عتاب و غضب کی۔› بیت ۱۳۹۴
M5:1394 — این بود اظهار سر در رستخیز / الله الله از تن چون خر گریز
M5:1394
معنی و شرح · به زبانِ تو — آپ کی زبان · AI
در روز قیامت، حقیقت و باطن هرکس آشکار میشود؛ پس از این تن و نفس حیوانی که همچون خر عمل میکند، باید گریخت و به خدا پناه برد.
این بیت، نتیجهگیری اخلاقی و عرفانی داستان «خاتون و خر» است. مولانا مرگ فجیع آن زن را که شهوتش بر عقلش غلبه کرد، نمادی از سرنوشت نهایی انسان در روز قیامت (رستخیز) میداند. همانطور که در آن داستان، باطن حیوانی و شهوانی زن به شکلی وحشتناک آشکار شد و او را به هلاکت رساند، در قیامت نیز رازها و نیات درونی انسانها برملا خواهد شد.
نیمبیت دوم یک هشدار مستقیم و قوی است. مولانا «تن» یا همان «نفس بهیمی» (نفس حیوانی) را به خری تشبیه میکند که اگر مهار نشود، انسان را به نابودی میکشاند. فریاد «الله الله» برای تأکید بر خطر و لزوم بیداری است. پیام اصلی این است که باید از اسارت خواستههای پست جسمانی گریخت، چرا که پیروی کورکورانه از آنها، رسوایی و هلاکت ابدی را در پی دارد. این فرار، یک فرار معنوی به سوی خدا و ارزشهای الهی است.
- اظهار سر
- آشکار شدن راز، برملا شدن باطن
- رستخیز
- روز قیامت، روز زنده شدن مردگان
- الله الله
- صوتی برای هشدار، تأکید و پناه بردن به خدا
- تن چون خر
- کنایه از جسم و نفس حیوانی که اسیر شهوات است
- گریز
- فرار کن (فعل امر)
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.