پڑھیے› دفتر ۵› اس گائے کی حکایت جو ایک بڑے جزیرے میں اکیلی رہتی ہے، حق تعالیٰ اس بڑے جزیرے کو نباتات اور پھولوں سے بھر دیتا ہے جو گائے کا چارہ ہوتے ہیں۔ شام تک وہ گائے سب کچھ کھا کر ایک پہاڑ کے ٹکڑے کی طرح موٹی ہو جاتی ہے۔ جب رات ہوتی ہے تو اسے غم اور خوف کی وجہ سے نیند نہیں آتی کہ میں نے سارا صحرا چر لیا، کل کیا کھاؤں گی؟ اس غم سے وہ سوکھ کر خلال کی طرح پتلی ہو جاتی ہے۔ دن ہوتے ہی وہ سارا صحرا گزشتہ دن سے زیادہ سبز اور گھنا دیکھتی ہے؛ دوبارہ کھاتی ہے اور موٹی ہو جاتی ہے، پھر رات کو وہی غم اسے پکڑ لیتا ہے۔ کئی سالوں سے وہ یہی دیکھ رہی ہے لیکن اعتماد نہیں کرتی۔› بیت ۲۸۵۳
M5:2853 — چون برآید صبح گردد سبز دشت / تا میان رُسته قَصیلِ سبز و کشت
M5:2853
معنی و شرح · به زبانِ تو — آپ کی زبان · AI
با طلوع هر صبح، دشت دوباره از گیاهان و علفهای تازه و بلند پر میشود و روزی گاو از نو فراهم میآید.
این بیت لحظهی شگفتانگیز تجدید روزی را توصیف میکند. گاو که تمام شب را از ترس گرسنگی و تمام شدن علفزار به صبح رسانده و از غصه لاغر شده، با طلوع خورشید با صحنهای باورنکردنی روبرو میشود: دشتی که دیروز آن را تا آخرین بوته چریده بود، امروز دوباره سبز و پر از گیاهان بلند و تازه است. این تصویر، نمادی از لطف و بخشندگی بیپایان خداوند است که روزیِ بندگانش را هر روز از نو میرساند.
مولانا با این صحنه، بیاعتمادی و غصهی بیهودهی «نفس» انسان را به نمایش میگذارد. نفس، مانند این گاو، هر روز از رزق الهی بهرهمند میشود اما باز هم برای فردا نگران است و به منبع اصلی روزی اعتماد نمیکند. این چرخه، نشاندهندهی فراموشکاری انسان و قدرت بینهایت رزّاقیت پروردگار است که هرگز کاستی نمیپذیرد.
- قَصیل
- علف درو شده، گیاه جو یا گندم که پیش از رسیدن و دانه بستن برای خوراک دام درو کنند.
- تا میان
- تا کمر، تا نیمه. کنایه از بلندی و انبوهی گیاهان.
- رُسته
- روییده، سبز شده.
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.