پڑھیے› دفتر ۵› اس گائے کی حکایت جو ایک بڑے جزیرے میں اکیلی رہتی ہے، حق تعالیٰ اس بڑے جزیرے کو نباتات اور پھولوں سے بھر دیتا ہے جو گائے کا چارہ ہوتے ہیں۔ شام تک وہ گائے سب کچھ کھا کر ایک پہاڑ کے ٹکڑے کی طرح موٹی ہو جاتی ہے۔ جب رات ہوتی ہے تو اسے غم اور خوف کی وجہ سے نیند نہیں آتی کہ میں نے سارا صحرا چر لیا، کل کیا کھاؤں گی؟ اس غم سے وہ سوکھ کر خلال کی طرح پتلی ہو جاتی ہے۔ دن ہوتے ہی وہ سارا صحرا گزشتہ دن سے زیادہ سبز اور گھنا دیکھتی ہے؛ دوبارہ کھاتی ہے اور موٹی ہو جاتی ہے، پھر رات کو وہی غم اسے پکڑ لیتا ہے۔ کئی سالوں سے وہ یہی دیکھ رہی ہے لیکن اعتماد نہیں کرتی۔› بیت ۲۸۶۲
M5:2862 — که چه خواهم خورد مستقبل عجب / لوت فردا از کجا سازم طلب
M5:2862
معنی و شرح · به زبانِ تو — آپ کی زبان · AI
این بیت، نگرانی و اضطراب نفس را دربارهٔ آینده و تأمین روزی فردا بیان میکند، با اینکه سالهاست روزیاش بیوقفه رسیده است.
این بیت زبان حالِ «نفس» انسان است که مولانا آن را به گاوی تشبیه کرده که در جزیرهای سرسبز زندگی میکند. این گاو که نماد نفس سیریناپذیر و نگران ماست، هر روز از تمام نعمتهای جزیره (جهان) میخورد و فربه میشود، اما شبهنگام از ترس اینکه فردا چه بخورد، از غصه لاغر و ضعیف میشود.
مولانا با این تصویر، اضطراب بیمورد انسان را نقد میکند که با وجود دریافت مستمر روزی و لطف خداوند در تمام عمر، باز هم به او اعتماد نمیکند و نگران آیندهای است که هنوز نیامده. این نگرانی، لذت داشتههای امروز را از بین میبرد و انسان را در چرخهٔ بیپایان حرص و ترس گرفتار میکند. پیام اصلی این است که به جای نگرانی برای آینده، به گذشته و لطفهای بیشماری که دیدهایم بنگریم و به روزیرسان اعتماد کنیم. این ترس، ریشه در بیاعتمادی به منبع فیض الهی دارد.
- مستقبل
- آینده
- عجب
- شگفتا، با تعجب
- لوت
- غذا، خوراک، طعام
- سازم طلب
- جستجو کنم، پیدا کنم
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.