پڑھیے› دفتر ۶› خواجہ کا بیٹی کی ماں کو صبر کا حکم دینا کہ غلام کو عذاب نہ دو، میں اسے بغیر عذاب کے اس طمع سے باز لے آؤں گا کہ نہ سیخ جلے گی نہ کباب کچا رہے گا› بیت ۲۸۹
M6:289 — تا خیال و فکر خوش بر وی زند / فکر شیرین مرد را فربه کند
M6:289
معنی و شرح · به زبانِ تو — آپ کی زبان · AI
این کار را میکنیم تا امید و افکار مثبت در او زنده شود، زیرا اندیشههای دلپذیر و امیدوارکننده، به انسان نیروی جسمی و روحی میبخشد و او را سر حال میآورد.
این بیت بخشی از راهکار درمانی خواجه برای غلام بیمارش است. غلام از عشق دختر خواجه بیمار و نحیف شده است. خواجه به جای تنبیه، روشی روانشناختی را پیشنهاد میکند: به غلام امید وصال بدهید تا حالش خوب شود.
مولانا در اینجا به یک اصل مهم روانتنی اشاره میکند: تأثیر مستقیم افکار و حالات روحی بر جسم. «فکر شیرین» یا همان امید و خیال خوش، میتواند تأثیری واقعی و فیزیکی بر بدن بگذارد و فرد را «فربه» کند. «فربه» در اینجا صرفاً به معنای چاقی نیست، بلکه به معنای سلامت، سرزندگی، و قوی شدن است. همانطور که در ابیات بعدی میآید، این «فربهی» با فربهی حیوانی که از علف است، فرق دارد؛ این نیرویی است که از عزت، شرف و خبر خوش به آدمی میرسد.
بنابراین، خواجه معتقد است که با تزریق امید و خیال خوش به ذهن غلام، میتواند او را از بستر بیماری بلند کند. این بیت، قدرت شفابخش امید و تأثیر اندیشه بر سلامت جسم را به زیبایی بیان میکند.
- بر وی زند
- به او روی آورد، به سراغش بیاید
- فربه
- چاق، تنومند، قوی، سالم و سر حال
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.