پڑھیے› دفتر ۶› حضرت مصطفیٰ علیہ السلام کا حضرت عائشہ رضی اللہ عنہا کا امتحان لینا کہ تم کیوں چھپ رہی ہو، نہ چھپو کیونکہ نابینا تمہیں نہیں دیکھتا تاکہ ظاہر ہو کہ حضرت عائشہ رضی اللہ عنہا رسول صلی اللہ علیہ وسلم کے ضمیر سے واقف ہیں یا خود مقلد نے کہا کہ ظاہر ہے› بیت ۶۹۴
M6:694 — ز آتشِ رشکِ گرانآهنگ، من / با دو چشم و گوشِ خود در جنگ، من
M6:694
معنی و شرح · به زبانِ تو — آپ کی زبان · AI
شدت حسادت و غیرت عاشقانهام به حدی است که حتی با حواس خودم که معشوق را درک میکنند، میجنگم تا او از همه، حتی از خودم، پنهان بماند.
این بیت اوج غیرت و رشک عارفانه را به تصویر میکشد. در حکایت آزمودن پیامبر (ص) و عایشه، بحث از دیدن و ندیدن است. مولانا این موضوع را به اوج عرفانی خود میرساند و از زبان عاشقی سخن میگوید که غیرتش صرفاً معطوف به دیگران نیست، بلکه خود را نیز در بر میگیرد.
این عاشق چنان در معشوق غرق است که هر واسطهای میان خود و او را برنمیتابد. چشم و گوش، ابزارهای ادراک و شناخت عاشق هستند، اما از نگاه این غیرتِ محض، همین ابزارها نیز «دیگری» محسوب میشوند. آنها با دیدن و شنیدن، معشوق را از آن خلوت مطلق و یگانگی محض خارج میکنند. به همین دلیل، عاشق با حواس خود نیز سر جنگ دارد و میخواهد معشوق را حتی از ادراک خویش پنهان سازد. این نهایت طلبِ توحید و فناست، جایی که حتی «منِ» ادراککننده نیز باید از میان برخیزد.
- رشک
- حسادت، غیرت شدید
- گرانآهنگ
- سنگین، کوبنده، شدید و پرقدرت
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.