پڑھیے› دفتر ۶› اس غافل شخص کی تشبیہ جو عمر ضائع کرتا ہے اور موت کے وقت توبہ و استغفار کرنے لگتا ہے، حلب کے شیعہ کے اس تعزیتی ماتم سے جو ہر سال عاشورہ کے ایام میں انطاکیہ کے دروازے پر کرتے ہیں، اور ایک غریب شاعر کا سفر سے آنا اور پوچھنا کہ یہ شور شرابہ کس کی تعزیت کا ہے› بیت ۷۸۷
M6:787 — چیست نام و پیشه و اوصاف او / تا بگویم مرثیه ز الطاف او
M6:787
معنی و شرح · به زبانِ تو — آپ کی زبان · AI
شاعر غریب از عزاداران میپرسد که نام و نشان و صفات آن شخص درگذشته چیست تا بتواند در وصف کَرَم و بزرگواریهای او شعری در قالب مرثیه بگوید.
این بیت بخشی از داستان تمثیلی شاعری غریب است که در روز عاشورا به حلب میرسد و با دیدن شیون و زاری شیعیان، گمان میکند بزرگ یا رئیسی از شهر به تازگی درگذشته است. او که شاعری حرفهای است و از این راه امرار معاش میکند، فرصت را برای کسب درآمد مناسب میبیند.
در این بیت، او با لحنی کاملاً حرفهای و فارغ از حال و هوای معنوی مجلس، از عزاداران مشخصات «متوفی» را جویا میشود: نامش، کار و بارش (پیشه)، و صفات و ویژگیهای برجستهاش (اوصاف). هدف او روشن است: جمعآوری مواد خام برای سرودن یک مرثیۀ تأثیرگذار. عبارت «ز الطاف او» به دو معنا قابل فهم است: هم به معنای سرودن شعری دربارۀ لطف و بخششهای آن فرد، و هم به این امید که با این کار، از الطاف و پاداش بازماندگان بهرهمند شود. این بیت، بیخبری و نگاه مادی شاعر را در مقابل یک ماتم عمیق معنوی و تاریخی به تصویر میکشد و زمینه را برای پاسخ تکاندهندۀ عزاداران در ابیات بعدی فراهم میکند.
- اوصاف
- جمعِ وصف؛ ویژگیها، صفتها
- مرثیه
- شعری که در سوگ و رثای شخص درگذشته میسرایند
- الطاف
- جمعِ لطف؛ مهربانیها، نیکیها، کرامتها
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.