O'qish› Daftar 1› Ma sha Alloh kana (Alloh xohlagan narsa bo'ladi) tafsiri› Bayt 1912
M1:1912 — ناز را رویی بباید همچو ورد / چون نداری گرد بدخویی مگرد
M1:1912
Ma'no · به زبانِ تو — Sizning tilingiz · AI
ناز و تکبر کردن تنها برازندهٔ زیبارویان است. کسی که از زیبایی باطنی و کمال معنوی بی‌بهره است، نباید ادعای بی‌نیازی و غرور داشته باشد.
مولانا در این بیت، که از حکیم سنایی غزنوی وام گرفته، یک اصل مهم در سلوک معنوی را بیان می‌کند: هر ادعایی باید پشتوانه‌ای داشته باشد. همان‌طور که در عالم ظاهر، «ناز کردن» و کرشمه آمدن تنها از کسی پذیرفته است که صورتی زیبا چون گل سرخ (ورد) دارد، در عالم معنا نیز ادعای بزرگی و بی‌نیازی از سالکی پذیرفته است که به کمال و زیبایی باطنی رسیده باشد.
این بیت در ادامهٔ نصیحت قبلی می‌آید که «اگر یوسف نیستی، یعقوب باش». یوسف نماد جمال و کمال مطلق (معشوق) است و یعقوب نماد نیاز و طلب (عاشق). مولانا به سالک می‌گوید اگر هنوز به مقام «یوسفی» و کمال نرسیده‌ای، پس جای «ناز کردن» نیست. به جای آن باید «نیاز» پیشه کنی و مانند یعقوب در سوز و گداز باشی. «بدخویی» در اینجا به معنای تکبر، غرور و ادعای بی‌نیازی در برابر حق است؛ رفتاری که از یک سالکِ نرسیده، زشت و ناپسند شمرده می‌شود، همان‌طور که ناز کردن از یک فرد نازیبا، زننده است.
بنابراین، پیام اصلی این است که سالک باید جایگاه خود را بشناسد. اگر هنوز در راه است و به مقصد نرسیده، باید با فروتنی و نیاز حرکت کند و از غرور و ادعاهای بی‌جا بپرهیزد، چرا که چنین رفتاری مانع اصلی رشد او خواهد بود.
- ورد
- گل سرخ، گل محمدی
- بباید
- لازم است، باید باشد
- گرد چیزی گشتن
- به سراغ چیزی رفتن، در اطراف آن بودن
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.