M1:1980 — ای حمیرا اندر آتش نه تو نعل / تا ز نعل تو شود این کوه لعل

这节诗句出现在鲁米阐释一段圣训的章节中，该圣训鼓励人们迎接“主在你们生命中的微风”（即神圣的启示时刻）。在此处，先知穆斯塔法（穆罕默德的别号）化身为神圣向导，呼唤着“胡麦拉”（حمیرا）。“胡麦拉”是先知对妻子阿伊莎的爱称，意为“红润脸颊的小美人”，但鲁米在此处用它来象征人的灵魂（جان）。

“将马蹄铁置于火中”（اندر آتش نه تو نعل）是一个炼金术般的意象。马蹄铁是普通、坚硬的凡俗之物，代表着我们未经磨砺的本性或尘世的依恋。火焰则是精神修炼、神圣之爱或考验的熔炉。先知敦促灵魂，要勇敢地将自己投入这 transformative 的烈火中。这个过程虽然痛苦，但结果非凡：“将这山峦化为红玉”（تا ... شود این کوه لعل）。“山峦”象征着我们沉重、顽固的肉身存在或世俗世界。“红玉”（لعل）则是珍贵、光芒四射的宝石，象征着被净化和升华后的灵性本质。

因此，这句诗的核心信息是关于“转化”（transformation）。它并非字面上的指令，而是一个充满力量的比喻：通过投身于爱的烈焰和精神的修炼，灵魂不仅能净化自身，还能将整个看似顽固、沉重的存在世界，转化为具有永恒价值的灵性瑰宝。

این بیت بخشی از گفتگوی نمادین پیامبر (ص) با «حمیرا» است. مولانا در اینجا از لقب عایشه، همسر پیامبر، استفاده می‌کند اما بلافاصله توضیح می‌دهد که منظور او «جان» انسانی است که در زبان عربی مؤنث است. پیامبر، که نماینده‌ی عقل الهی و راهنمای معنوی است، جان را به یک تحول بنیادین فرا می‌خواند.

تصویر بیت، تصویری از کیمیاگری معنوی است. «نعل» نماد وجود سرد، سخت و بی‌شکل انسان است؛ فلزی معمولی و زمینی. «آتش» نماد عشق الهی، تجربیات معنوی شدید، یا همان «نفحات ربانی» است که در عنوان این بخش از مثنوی به آن اشاره شده است. قرار دادن نعل در آتش، کنایه از تسلیم شدن به فرآیند تزکیه و ریاضت است؛ اقدامی که نیازمند شجاعت و اراده است.

نتیجه‌ی این فرآیند، شگفت‌انگیز است: «کوه» هستی انسان، که نماد سنگینی، کثرت و تعلقات مادی است، به «لعل» تبدیل می‌شود. لعل، گوهری سرخ، درخشان و گرانبهاست که از دل سنگ بیرون می‌آید. مولانا با بازی کلامی میان «نعل» و «لعل» نشان می‌دهد که چگونه یک وجود معمولی و بی‌ارزش (نعل) می‌تواند با حرارت عشق، نه تنها خود را تغییر دهد، بلکه کل کوهستان وجودش را به گنجی گرانبها (لعل) بدل کند. این بیت دعوتی است به استقبال از سختی‌های راه سلوک برای رسیدن به تحولی عمیق و ارزشمند.