M1:2797 — جست عیسی تا رهد از دشمنان / بردش آن جستن به چارم آسمان

این بیت در ادامهٔ داستان اعرابی بیان می‌شود که برای کسب پاداشی مادی (دینار) به درگاه خلیفه آمده بود، اما با دیدن شکوه معنوی خلیفه، مست دیدار او شد و هدف اولیه‌اش را از یاد برد. مولانا برای روشن کردن این مفهوم که چگونه جستجوی یک چیز کوچک می‌تواند به یافتن گنجی بزرگ بینجامد، مثال‌های متعددی می‌آورد.

در اینجا، مثال حضرت عیسی (ع) ذکر می‌شود. بر اساس روایات اسلامی، هنگامی که دشمنان (یهودیان) قصد دستگیری و به صلیب کشیدن عیسی را داشتند، او از دست آنان گریخت. هدف ظاهری این گریز، حفظ جان و رهایی از خطر بود؛ یک هدف کاملاً زمینی و قابل درک. اما نتیجهٔ این گریز، فراتر از انتظار بود: خداوند او را به آسمان چهارم بالا برد و از دسترس دشمنان برای همیشه دور ساخت. به این ترتیب، عملی که برای فرار از یک تهدید زمینی انجام شد، به عروجی آسمانی و مقامی رفیع منتهی گشت.

نکتهٔ عرفانی این است که بسیاری از تلاش‌های ما در زندگی، حتی آنهایی که از سر ترس یا نیازهای دنیوی است، اگر با نیت خالص همراه باشد، می‌تواند مسیری به سوی مقصدی الهی باز کند. همان‌طور که موسی در پی آتش رفت و نور خدا را یافت، عیسی نیز از دشمن گریخت و به قرب الهی در آسمان رسید. این بیت تأکیدی است بر اینکه نتایج اعمال ما تنها به نیت‌های اولیهٔ ما محدود نمی‌شود و لطف خداوند می‌تواند کوچکترین حرکت ما را به بزرگترین موهبت‌ها تبدیل کند.