O'qish› Daftar 1› Aʼrobiyning sovgʻani, yaʼni idishni xalifaning gʻulomlariga topshirishi› Bayt 2824
M1:2824 — گفت این هدیه بدان سلطان برید / سایل شه را ز حاجت وا خرید
M1:2824
Ma'no · به زبانِ تو — Sizning tilingiz · AI
مرد عرب گفت این هدیه را به خلیفه تقدیم کنید؛ با این کار، این نیازمند (خودش) پادشاه را از احتیاج به چنین هدیه‌ای رها کرد و نیاز او را برطرف ساخت.
این بیت، اوج فروتنی و در عین حال، عزت نفس مرد عرب بیابانی را نشان می‌دهد. او با کوزه‌ای آب باران به دربار خلیفه آمده که در مقایسه با خزائن شاه، هیچ است. با این حال، او هدیه‌اش را با وقار تقدیم می‌کند.
عبارت «سایل شه را ز حاجت وا خرید» کنایه‌ای لطیف و چندلایه دارد. در ظاهر، مرد عرب می‌گوید: «شاید شاه به چنین آبی نیاز داشت؛ من با آوردن آن، نیاز او را برآورده کردم و او را از زحمت یافتنش رهانیدم.» این گفته، هدیه‌ی ناچیز او را ارزشمند جلوه می‌دهد و به آن شأن و جایگاه می‌بخشد.
اما در نگاهی عمیق‌تر، این جمله بیانگر یک اصل عرفانی است: بخشش واقعی، نیاز بخشنده را برطرف می‌کند، نه نیاز گیرنده را. مرد عرب با این هدیه، نیاز درونی خود به «خدمت» و «ابراز ارادت» به خلیفه را برآورده کرده است. او با این عمل، خود را از بار این اشتیاق «وا خریده» یا رها کرده است. بنابراین، او با بخشیدن، بیش از آنکه به خلیفه چیزی بدهد، به روح خود چیزی بخشیده است. این بیت نشان می‌دهد که ارزش یک هدیه نه در مادیات آن، که در نیت خالص و عشق پشت آن نهفته است.
- سایل
- گدا، درخواست‌کننده، نیازمند
- شه
- مخفف شاه، پادشاه
- وا خرید
- آزاد کرد، رها ساخت، بی‌نیاز کرد
- حاجت
- نیاز، احتیاج
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.