O'qish› Daftar 1› Xalifaning sovgʻani qabul qilishi va oʻsha sovgʻadan ham, idishdan ham butunlay behojat boʻlgan holda inʼom berishi› Bayt 2877
M1:2877 — نه سبو پیدا درین حالت نه آب / خوش ببین والله اعلم بالصواب
M1:2877
Ma'no · به زبانِ تو — Sizning tilingiz · AI
در اوج تجربهی فنا و بیخودی، تمایز میان صورت (کوزه) و معنا (آب) از بین میرود و به یک وحدت کامل میرسد؛ این حقیقتی است که باید با چشم دل دید.
این بیت اوج تجربهی عرفانی را توصیف میکند که در ابیات قبل با شکستن «سبو» (کوزه) آغاز شد. سبو نماد تعینات، صورتها و وجود جزئی ماست و آب نماد معنا، حقیقت و روح الهی است که در این صورتها قرار دارد. مولانا میگوید وقتی عارف به حالتی از «فنا» و بیخودی میرسد، دیگر نه خود را به عنوان یک ظرف مستقل میبیند و نه حقیقت را به عنوان چیزی جدا از خود. هر دو در هم محو میشوند.
این حالت، وضعیتی فراتر از «عقل جزوی» است (که در بیت قبل ذکر شد). عقل جزوی همیشه به دنبال تفکیک و تحلیل است و نمیتواند وحدت ظرف و مظروف را درک کند. اما در تجربهی مستقیم عرفانی، این دوگانگی از میان برمیخیزد. عبارت «خوش ببین» دعوتی است به نگریستن با چشم دل و شهود، نه با نگاه ظاهری. در نهایت، مولانا با فروتنی علمی میگوید «والله اعلم بالصواب»، یعنی اینها حقایقی است که بیانش دشوار است و علم کامل نزد خداوند است.
- سبو
- کوزه، ظرف سفالی؛ در اینجا نماد صورت، کالبد و وجود فردی است.
- خوش ببین
- به نیکی نگاه کن، با دقت و با چشم بصیرت بنگر.
- والله اعلم بالصواب
- عبارتی عربی به معنای: و خدا به آنچه درست است داناتر است.
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.