O'qish› Daftar 1› Amir al-Moʻmininning oʻsha holatda qilichni qoʻldan tashlash sababi nima boʻlganini aytishi› Bayt 3827
M1:3827 — بندهٔ شهوت ندارد خود خلاص / جز به فضل ایزد و انعام خاص
M1:3827
Ma'no · به زبانِ تو — Sizning tilingiz · AI
کسی که برده و اسیر امیال نفسانی خود شده است، به تنهایی و با تلاش خود نمی‌تواند آزاد شود؛ رهایی او تنها با فضل و بخشش مخصوص خداوند ممکن است.
مولانا در ابیات پیشین، دو نوع بندگی را با هم مقایسه می‌کند: بندگی ظاهری (مانند یک غلام) و بندگی باطنی (اسارت در چنگ شهوت و امیال نفسانی). او توضیح می‌دهد که یک غلام با یک کلمه از اربابش آزاد می‌شود، اما رهایی از بردگی نفس بسیار دشوارتر و عمیق‌تر است.
این بیت نتیجه‌گیری آن مقایسه است. مولانا تأکید می‌کند که گرفتاری در دام شهوت، زندانی است که انسان به دست خود برای خود ساخته و کلید آن در دست خودش نیست. این اسارت آن‌قدر شدید است که فرد بدون یک نیروی بیرونی و برتر، یعنی لطف و عنایت ویژهٔ الهی، قادر به شکستن زنجیرهای آن نیست. این «انعام خاص» اشاره به یک توجه و رحمت ویژه از سوی خداوند دارد که به یاری انسان می‌آید و او را از چاهی که خود را در آن انداخته، بیرون می‌کشد.
این مفهوم یکی از پایه‌های عرفان است: سالک در مسیر مبارزه با نفس، در نهایت به نقطه‌ای می‌رسد که درمی‌یابد تنها تکیه‌گاه واقعی او، فضل خداوند است و نه کوشش و توانایی خودش. رهایی حقیقی، یک هدیه و بخشش الهی است، نه دستاورد فردی.
- خلاص
- رهایی، نجات، آزادی
- فضل
- بخشش، لطف، عنایت (بدون استحقاق)
- ایزد
- خداوند، پروردگار
- انعام خاص
- بخشش ویژه، لطف مخصوص
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.