M1:591 — دیو را نطقِ تو خامش می‌کند / گوشِ ما را گفتِ تو هُش می‌کند

این بیت زبان حال مریدانی است که پس از گلایه از سختی‌های راه سلوک، به تأثیر شگرف کلام پیر خود اعتراف می‌کنند. آنها می‌گویند که تعالیم و سخنان مرشدشان دو کارکرد متضاد اما مکمل دارد:

از یک سو، همچون سپری در برابر نیروهای منفی عمل می‌کند. «دیو» در اینجا نماد نفس اماره، وسوسه‌های شیطانی، و افکار پریشانی است که سالک را از مسیر حق منحرف می‌کند. کلام پیر این دیو درون را ساکت و بی‌اثر می‌سازد.

از سوی دیگر، این کلام، قوای روحانی سالک را بیدار و تقویت می‌کند. عبارت «گوش ما را هُش می‌کند» به این معناست که سخنان پیر، گوش ظاهری را به گوش جان بدل کرده و آن را برای دریافت حقایق معنوی، حساس و آگاه می‌سازد. در واقع، کلام مرشد هم دافع شر است و هم جاذب خیر؛ هم مانع را برطرف می‌کند و هم راه را به سوی معرفت باز می‌نماید.