O'qish› Daftar 3› Alloh deyish muhtojning Haqning «Labbayk» deyishiga aynan tengligini bayon etish› Bayt 226
M3:226 — گر دهد خود کی دهد آن پر حیَل / جوز پوسیده‌ست گفتار دغل
M3:226
Ma'no · به زبانِ تو — Sizning tilingiz · AI
این بیت هشدار می‌دهد که وعده‌ها و حرف‌های شیرین آدم‌های حیله‌گر، توخالی و بی‌ارزش است، مانند گردویی که ظاهرش سالم اما مغزش پوک و فاسد است.
مولانا در این بخش از مثنوی، سالک را از فریب‌های دنیا و آدم‌های دنیوی بر حذر می‌دارد. این دنیا یا دوستان ناباب، با وعده‌های جذاب و ظاهری دل‌فریب، انسان را به سوی خود می‌خوانند، اما نیتشان به دام انداختن اوست.
این بیت مشخصاً به وعده‌های دروغین اشاره دارد. مولانا می‌گوید شخص «پُر حِیَل» (بسیار فریبکار) حتی اگر ظاهراً چیزی به تو ببخشد، در واقع هیچ ارزشی ندارد. این بخشش یا وعده، فریبی بیش نیست. سپس با یک تمثیل روشن، این مفهوم را ملموس می‌کند: «گفتار دغل» (حرف آدم نادرست) مانند «جوز پوسیده» (گردوی پوک) است. گردو از بیرون سالم و کامل به نظر می‌رسد، اما وقتی آن را می‌شکنی، مغزی فاسد و غیرقابل استفاده در آن می‌یابی. به همین ترتیب، سخنان فریبکارانه در ظاهر شیرین و امیدوارکننده هستند، اما در باطن پوچ، بی‌محتوا و زیان‌بارند و هیچ نتیجه‌ی مثبتی از آن‌ها حاصل نمی‌شود. این بیت تأکیدی است بر اهمیت «حزم» و دوراندیشی در برابر ظواهر فریبنده‌ی دنیوی.
- حیَل
- جمع حیله؛ فریب‌ها، نیرنگ‌ها
- جوز
- گردو
- دغل
- فریبکار، حیله‌گر، نادرست
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.