O'qish› Daftar 3› Alloh deyish muhtojning Haqning «Labbayk» deyishiga aynan tengligini bayon etish› Bayt 234
M3:234 — جز مگر مرغی که حزمش داد حق / تا نگردد گیج آن دانه و مَلَق
M3:234
Ma'no · به زبانِ تو — Sizning tilingiz · AI
تنها کسی از این دام فریب رها می‌شود که خداوند به او موهبت دوراندیشی و احتیاط بخشیده باشد تا اسیر ظواهر فریبنده و تملق‌های توخالی نشود.
این بیت، راه نجات از دامی را که در بیت‌های قبل توصیف شد، بیان می‌کند. مولانا دنیا و دعوت‌های آن را به دامی تشبیه می‌کند که صیادی برای شکار مرغان پهن کرده است. صیاد با استفاده از دانه‌های جذاب و تقلید صدای پرندگان (تملق و وعده‌های دروغین)، آنها را به سوی خود می‌خواند. اکثر مرغان (انسان‌ها) فریب این ظواهر را می‌خورند و به دام می‌افتند.
اما در این میان، یک استثنا وجود دارد: «مرغی که حزمش داد حق». «حزم» به معنای دوراندیشی، احتیاط و عاقبت‌نگری است. این ویژگی یک صفت اکتسابی صرف نیست، بلکه موهبتی الهی است. خداوند به برخی از بندگانش بصیرتی می‌بخشد که می‌توانند پشت پردۀ وعده‌های شیرین و ظواهر فریبنده را ببینند. این افراد گیج و سردرگم «دانه» (لذت‌های مادی و آنی) و «مَلَق» (چاپلوسی و ستایش‌های دروغین) نمی‌شوند.
در واقع، این بیت بر نقش کلیدی بصیرت الهی در سلوک معنوی تأکید می‌کند. بدون این نگاه خدادادی، انسان به سادگی فریب می‌خورد و گمان می‌کند که دعوت‌های دنیوی از سر خیرخواهی و محبت است، در حالی که در حقیقت دامی برای نابودی اوست. این دوراندیشی، سپری است که سالک را از خطرات راه مصون می‌دارد.
- حزم
- دوراندیشی، احتیاط، عاقبت‌نگری
- مَلَق
- چاپلوسی، تملق، چرب‌زبانی
- گیج
- سرگشته، حیران، فریب‌خورده
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.