O'qish› Daftar 3› Moʻminning balodagi beqarorligini va sabrsizligini, qozonda qaynayotgan noʻxat va boshqa narsalarning tashvishiga, qochishga harakat qilishiga taqqoslash› Bayt 4190
M3:4190 — کاروان دایم ز گردون می‌رسد / تا تجارت می‌کند وا می‌رود
M3:4190
Ma'no · به زبانِ تو — Sizning tilingiz · AI
این جهان مانند بازاری است که کاروانِ هستی‌ها و موجودات، پیوسته از عالم بالا به آن وارد می‌شوند، تحول می‌یابند و پس از تکمیلِ «تجارت» خود، دوباره به مبدأ بازمی‌گردند.
این بیت در ادامه‌ی توصیف چرخه‌ی بزرگ هستی است. مولانا کل عالم را به یک بازار بزرگ تشبیه می‌کند. «کاروان» در اینجا نماد وجودها، ارواح و استعدادهایی است که از «گردون» (عالم معنا، مبدأ الهی) به این جهان مادی فرستاده می‌شوند.
هدف از این سفر، «تجارت» است. این تجارت، استعاره‌ای از فرآیند رشد و کمال در این دنیاست. موجودات از مرحله‌ای به مرحله‌ی بالاتر می‌روند: جماد به نبات، نبات به حیوان، و حیوان به انسان با فکر و ذکر تبدیل می‌شود. هر مرحله، سودی است که از سرمایه‌ی وجود حاصل می‌شود. وقتی این فرآیند تکامل و «سوداگری» به پایان رسید، کاروان دوباره «وا می‌رود»، یعنی به اصل و مبدأ خود بازمی‌گردد.
این بیت، زمینه‌ساز بیت بعدی است که می‌گوید حال که این سفر و تحول، جبری و دائمی است، بهتر است آن را با رضایت و شیرینی بپذیری («برو شیرین و خوش با اختیار»)، نه با تلخی و بی‌قراری، مانند نخودی که از جوشیدن در دیگ فراری است. این چرخه، قانون حیات است و مقاومت در برابر آن بی‌فایده و تلخ است.
- گردون
- آسمان، فلک، کنایه از عالم بالا و مبدأ هستی
- وا می‌رود
- بازمی‌گردد، برمی‌گردد
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.