O'qish› Daftar 3› Ilonchi qissasi, u muzlab qolgan ajdahoni oʻlik deb oʻylab, arqonlariga oʻrab, Bagʻdodga olib keldi› Bayt 981
M3:981 — گه به گفت و گه به خاموشی و گه / بوی کردن گیر هر سو بوی شه
M3:981
Ma'no · به زبانِ تو — Sizning tilingiz · AI
برای یافتن حقیقت (یا خداوند)، باید از تمام ابزارها و حواس خود بهره بگیری: گاهی با سخن گفتن و ذکر، گاهی با سکوت و مراقبه، و گاهی با بکارگیری شمّ معنوی‌ات برای حس کردن حضور او در همه جا.
این بیت در مقدمه‌ی داستان مارگیر، به سالک و جوینده‌ی راه حق توصیه می‌کند که در جستجوی خود تک‌بعدی نباشد. مولانا «طلب» را یک اصل اساسی می‌داند و در اینجا شیوه‌های گوناگون آن را برمی‌شمرد.
«گه به گفت»: اشاره به دعا، ذکر، مباحثه، و طلب دانش از طریق کلام است. این راهِ بیرونی و فعالانه برای جستجوست.
«گه به خاموشی»: طریق مراقبه، تفکر، و سکوت درونی است. گاهی حقیقت نه در گفتن، که در شنیدن و آرام گرفتنِ ذهن آشکار می‌شود. این راهِ درونی و پذیرنده است.
«گه بوی کردن گیر هر سو بوی شه»: این زیباترین و لطیف‌ترین شیوه است. «بوی» در ادبیات عرفانی نماد ادراک بی‌واسطه و شمّ روحانی است. همان‌طور که یعقوب بوی پیراهن یوسف را از فرسنگ‌ها حس کرد (که مولانا در ابیات بعدی به آن اشاره می‌کند)، سالک نیز باید حس معنوی خود را چنان تیز کند که نشانه‌های حضور «شاه» (خداوند) را در هر پدیده و هر گوشه‌ای از جهان «بو» بکشد و رد آن را بگیرد. این یعنی جستجو فقط به زمان خاص عبادت یا تفکر محدود نمی‌شود، بلکه باید به یک حالت دائمی و هوشیاری همیشگی در زندگی تبدیل شود.
- شه
- شاه، پادشاه؛ در اینجا کنایه از خداوند یا حقیقت مطلق است.
- گه
- گاهی، بعضی وقت‌ها.
- بوی کردن گیر
- شروع به بوییدن کن، جستجوی بویی را آغاز کن.
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.