O'qish› Daftar 5› Cho'rining xonimning eshagi bilan shahvatini qondirganligi va eshakni echki va ayiq kabi odamga o'xshatib shahvatini qondirishga o'rgatganligi haqida hikoya. U eshakning jinsiy a'zosiga qovoqcha kiritib, chegaradan oshib ketmasligi uchun. Xonim buni bilib qoldi, ammo qovoqchaning nozik joyini ko'rmadi. Cho'rini bahona qilib uzoq joyga yubordi va eshak bilan qovoqchasiz aloqa qildi va sharmandalik bilan halok bo'ldi. Cho'ri kech qaytib keldi va dod solib aytdi: "Ey jonim va ey ko'zimning nuri, jinsiy a'zoni ko'rding-u, qovoqchani ko'rmading. Zikarni ko'rding-u, boshqasini ko'rmading." "Har bir nuqsonli la'natlangan." Ya'ni, har bir nuqsonli nazar va tushuncha la'natlangan. Aks holda, ochiq-oydin jism nuqsonlari rahmatlidir, la'natlangan emas. "Kora ko'rga gunoh yo'qdir" o'qib, gunohni, la'natni, azobni va g'azabni inkor qildi.› Bayt 1387
M5:1387 — دم نزد در حال آن زن جان بداد / کرسی از یکسو زن از یکسو فتاد
M5:1387
Ma'no · به زبانِ تو — Sizning tilingiz · AI
زن در همان لحظه و بدون اینکه بتواند نفسی بکشد، جان باخت و از روی چهارپایه به یک سو و چهارپایه به سوی دیگر بر زمین افتادند.
این بیت لحظهٔ مرگ آنی و فجیع خاتون را به تصویر میکشد. او که از روی تقلید کورکورانه و شهوت مهارنشده، بدون در نظر گرفتن «دقیقهٔ کدو» (یعنی همان جزئیات حیاتی و ظریف دانش معنوی) خود را در اختیار خر نفس قرار داده بود، بلافاصله هلاک میشود. مولانا با این تصویرسازی عریان و تکاندهنده، سرعت و قطعیت نابودی را نشان میدهد که در انتظار سالک بیبصیرت است.
افتادن زن و کرسی در دو جهت مخالف، نمادی از فروپاشی کامل و از هم گسیختگی است. دیگر نه جایگاهی (کرسی) برای او باقی مانده و نه جانی در بدن. این صحنهٔ هولناک، نتیجهٔ نهایی پیروی از «نظر ناقص» است؛ نگاهی که فقط ظاهر عمل (شهوترانی) را میبیند اما از حکمت و شرط لازم برای مهار آن (کدو) غافل است. در تمثیل مولانا، این سرنوشت هر کسی است که بیپروا و بدون راهنمایی یک پیر آگاه، خود را تسلیم نفس حیوانی (نفس بهیمی) میکند.
- دم نزد
- نفس نکشید، فرصت یک نفس هم پیدا نکرد
- در حال
- فوراً، بیدرنگ، در همان لحظه
- کرسی
- چهارپایه، صندلی کوچک و بدون پشتی
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.