O'qish› Daftar 5› Cho'rining xonimning eshagi bilan shahvatini qondirganligi va eshakni echki va ayiq kabi odamga o'xshatib shahvatini qondirishga o'rgatganligi haqida hikoya. U eshakning jinsiy a'zosiga qovoqcha kiritib, chegaradan oshib ketmasligi uchun. Xonim buni bilib qoldi, ammo qovoqchaning nozik joyini ko'rmadi. Cho'rini bahona qilib uzoq joyga yubordi va eshak bilan qovoqchasiz aloqa qildi va sharmandalik bilan halok bo'ldi. Cho'ri kech qaytib keldi va dod solib aytdi: "Ey jonim va ey ko'zimning nuri, jinsiy a'zoni ko'rding-u, qovoqchani ko'rmading. Zikarni ko'rding-u, boshqasini ko'rmading." "Har bir nuqsonli la'natlangan." Ya'ni, har bir nuqsonli nazar va tushuncha la'natlangan. Aks holda, ochiq-oydin jism nuqsonlari rahmatlidir, la'natlangan emas. "Kora ko'rga gunoh yo'qdir" o'qib, gunohni, la'natni, azobni va g'azabni inkor qildi.› Bayt 1411
M5:1411 — مرغ غافل میخورد دانه ز دام / همچو اندر دام دنیا این عوام
M5:1411
Ma'no · به زبانِ تو — Sizning tilingiz · AI
این بیت، مردم عادی و ناآگاه را به پرندهای تشبیه میکند که غافل از تله، سرگرم خوردن دانه است و نمیداند که لذتهای ظاهری دنیا، دامی برای به هلاکت کشاندن اوست.
مولانا در این بیت، داستان کنیزک و خاتون را به یک تمثیل کلیتر پیوند میزند. خاتون، نماد انسانی است که تنها ظاهر اعمال را میبیند و از باطن و حقیقت آن بیخبر است. او مانند «مرغ غافل» است که فریب دانهی لذت (شهوترانی با خر) را میخورد اما از «دام» (خطر مرگبار آن بدون رعایت احتیاط لازم) غافل است.
«عوام» در اینجا به معنای عموم مردم نیست، بلکه به آن دسته از افرادی اشاره دارد که سطحینگر و مقلد هستند و بدون راهنمایی یک «استاد» یا پیر کامل، دست به کارهای معنوی یا دنیوی خطرناک میزنند. دنیای مادی با لذتهای فریبندهاش، همانند دانهای است که برای به دام انداختن این افراد پاشیده شده است. همانطور که پرنده با خوردن دانه در تله گرفتار میشود و جانش را از دست میدهد، انسان غافل نیز با دل بستن به لذایذ زودگذر دنیوی، خود را در معرض هلاکت معنوی و گاه حتی جسمانی قرار میدهد. این بیت هشداری است دربارهی خطر تقلید کورکورانه و ضرورت آگاهی و بصیرت در هر کاری.
- غافل
- بیخبر، ناآگاه، کسی که توجه ندارد
- دام
- تله، وسیلهای برای شکار حیوانات
- عوام
- مردم عادی، در اینجا به معنی افراد سادهلوح و سطحینگر
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.