O'qish› Daftar 5› Cho'rining xonimning eshagi bilan shahvatini qondirganligi va eshakni echki va ayiq kabi odamga o'xshatib shahvatini qondirishga o'rgatganligi haqida hikoya. U eshakning jinsiy a'zosiga qovoqcha kiritib, chegaradan oshib ketmasligi uchun. Xonim buni bilib qoldi, ammo qovoqchaning nozik joyini ko'rmadi. Cho'rini bahona qilib uzoq joyga yubordi va eshak bilan qovoqchasiz aloqa qildi va sharmandalik bilan halok bo'ldi. Cho'ri kech qaytib keldi va dod solib aytdi: "Ey jonim va ey ko'zimning nuri, jinsiy a'zoni ko'rding-u, qovoqchani ko'rmading. Zikarni ko'rding-u, boshqasini ko'rmading." "Har bir nuqsonli la'natlangan." Ya'ni, har bir nuqsonli nazar va tushuncha la'natlangan. Aks holda, ochiq-oydin jism nuqsonlari rahmatlidir, la'natlangan emas. "Kora ko'rga gunoh yo'qdir" o'qib, gunohni, la'natni, azobni va g'azabni inkor qildi.› Bayt 1424
M5:1424 — هر یکی در کف عصا که موسیام / میدمد بر ابلهان که عیسیام
M5:1424
Ma'no · به زبانِ تو — Sizning tilingiz · AI
این بیت به مدعیان دروغین سلوک و عرفان اشاره دارد که با تقلید از ظواهر پیامبران و اولیا، میکوشند تا مردم سادهدل را فریب دهند و خود را صاحب کرامت نشان دهند.
مولانا در ادامۀ داستان کنیزک و خاتون، به نقد تند مدعیان دروغین طریقت میپردازد. همانطور که خاتون با دیدن ظاهر عمل کنیزک و غفلت از «کدو» (نماد سرّ و حکمت باطنی) خود را به هلاکت رساند، بسیاری از سالکان ظاهربین نیز تنها به تقلید از صورت و پوستۀ اعمال بزرگان بسنده میکنند.
این بیت، این مدعیان را به تصویر میکشد: هر کدام از آنها با به دست گرفتن «عصا» خود را موسی کلیمالله جا میزند و با «دمیدن» بر مردم سادهلوح، ادعای نفس حیاتبخش عیسی مسیح را میکند. عصای موسی و دم عیسی، نمادهای قدرت و کرامت حقیقی الهی هستند که از منبع صدق و اتصال باطنی سرچشمه میگیرند. اما در دست این مدعیان، عصا چوبی بیش نیست و دمیدنشان، فریبی برای عوام. آنها فقط ظاهر را تقلید کردهاند، همانطور که خاتون ظاهر شهوترانی با خر را دید اما از راز کدو بیخبر ماند. این بیت هشداری است دربارهٔ تفاوت میان «تقلید» کورکورانه و «تحقیق» آگاهانه در راه معنویت.
- کف
- کف دست، دست
- عصا
- چوبدستی، در اینجا اشاره به معجزهٔ حضرت موسی دارد.
- میدمد
- فوت میکند، اشاره به نفس حیاتبخش حضرت عیسی که مردگان را زنده میکرد.
- ابلهان
- مردمان سادهلوح، نادانان
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.