O'qish› Daftar 5› Cho'rining xonimning eshagi bilan shahvatini qondirganligi va eshakni echki va ayiq kabi odamga o'xshatib shahvatini qondirishga o'rgatganligi haqida hikoya. U eshakning jinsiy a'zosiga qovoqcha kiritib, chegaradan oshib ketmasligi uchun. Xonim buni bilib qoldi, ammo qovoqchaning nozik joyini ko'rmadi. Cho'rini bahona qilib uzoq joyga yubordi va eshak bilan qovoqchasiz aloqa qildi va sharmandalik bilan halok bo'ldi. Cho'ri kech qaytib keldi va dod solib aytdi: "Ey jonim va ey ko'zimning nuri, jinsiy a'zoni ko'rding-u, qovoqchani ko'rmading. Zikarni ko'rding-u, boshqasini ko'rmading." "Har bir nuqsonli la'natlangan." Ya'ni, har bir nuqsonli nazar va tushuncha la'natlangan. Aks holda, ochiq-oydin jism nuqsonlari rahmatlidir, la'natlangan emas. "Kora ko'rga gunoh yo'qdir" o'qib, gunohni, la'natni, azobni va g'azabni inkor qildi.› Bayt 1426
M5:1426 — آخر از استاد باقی را بپرس / یا حریصان جمله کورانند و خرس
M5:1426
Ma'no · به زبانِ تو — Sizning tilingiz · AI
اگر میخواهی راهی را کامل بیاموزی، باید تمام آن را از استادت بپرسی، وگرنه حرص و عجله، تو را نسبت به جزئیات مهم و خطرات مسیر، کور و کر میکند.
این بیت نتیجهگیری مولانا از داستان «خاتون و خر» است. خاتون فقط ظاهر عمل کنیزک را دید و از روی حرص و شهوت، بدون پرسوجو و فهم کامل، از او تقلید کرد. او «کدو» را که بخش پنهان و حیاتی ماجرا بود، ندید و هلاک شد. مولانا این داستان را به مثابهٔ تمثیلی برای شاگردان طریقت به کار میبرد.
بسیاری از سالکان تازهکار، تنها ظاهر اعمال و کرامات یک استاد معنوی را میبینند (مانند ذکر گفتن، ریاضت کشیدن یا خوارق عادت) و با شتابزدگی و حرص، سعی در تقلید کورکورانه دارند. آنها از «باقی» درس، یعنی از حکمت پنهان، شرایط، خطرات و جزئیات دقیقی که آن عمل را ایمن و مؤثر میسازد، غافلاند. این بیت یک هشدار جدی است: یا باید با فروتنی تمام مسیر را از راهنما و استاد بپرسی، یا باید بدانی که حرص و طمع، چشم و گوش بصیرتت را میبندد و تو را مانند حیوانات («خرس» در اینجا نماد حیوانیت بیفکر و غریزی است) به ورطهٔ هلاکت میکشاند. این تقلید ناقص، نه تنها به معرفت نمیانجامد، بلکه خطرناک و نابودکننده است.
- باقی
- بقیه، باقیمانده، بخش دیگر
- حریصان
- افراد طمعکار و آزمند
- خرس
- در اینجا به معنای کر، ناشنوا یا کسی که نمیفهمد و بیادراک است.
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.