O'qish› Daftar 5› Har kuni dilga keladigan fikrning kun boshida uyga kelgan yangi mehmonga oʻxshatish va mehmonnavozlik fazilati, mehmonning injiqliklarini koʻtarish va uning uy egasiga tazyiq va yomon muomala qilishi› Bayt 3691
M5:3691 — ابر را گر هست ظاهر رو ترش / گلشن آرنده‌ست ابر و شوره‌کش
M5:3691
Ma'no · به زبانِ تو — Sizning tilingiz · AI
اگرچه ظاهرِ ابر، گرفته و تیره است، اما باطنش حیات‌بخش است؛ هم گلستان‌ها را سرسبز می‌کند و هم شوری و خشکی زمین‌های بایر را از بین می‌برد.
مولانا در این بخش، افکار و اندیشه‌های گوناگونی را که به دل انسان وارد می‌شوند، به مهمان تشبیه می‌کند و توصیه می‌کند که با همه‌ی آن‌ها، حتی افکار غم‌انگیز و «ترش‌رو»، با گشاده‌رویی برخورد کنیم.
این بیت، تمثیلی برای توجیه این مهمان‌نوازی است. مولانا می‌گوید به ابر نگاه کن؛ ظاهرش تیره، گرفته و عبوس است (رو ترش). اما همین ابرِ به ظاهر خشن، دو کار بزرگ و حیاتی انجام می‌دهد: اول اینکه با بارانش باغ و گلستان را آبیاری و سرسبز می‌کند (گلشن‌آرنده) و دوم اینکه شوری و املاح مضر را از خاک‌های شوره‌زار می‌شوید و آن را برای کشاورزی آماده می‌سازد (شوره‌کش). در واقع، از دلِ یک پدیده‌ی ظاهراً ناخوشایند، حیاتی شیرین و ثمربخش بیرون می‌آید.
پیام عرفانی بیت این است که افکار منفی و اندوه‌بار نیز چنین‌اند. نباید از ظاهرِ ناخوشایندشان گریخت. چه بسا در پسِ این اندوه و گرفتگی، خیری بزرگ، رشدی معنوی یا حکمتی نهفته باشد که همچون باران، وجود ما را از ناپاکی‌ها بشوید و استعدادهای درونی ما را شکوفا سازد. بنابراین، باید با صبوری و احترام با این «مهمانان ترش‌رو» مواجه شد، زیرا ممکن است حامل برکت و رحمت باشند.
- رو ترش
- چهره‌ی عبوس، گرفته، اخمو
- گلشن‌آرنده
- آراینده و سازنده‌ی باغ و گلستان، سرسبزکننده
- شوره‌کش
- از بین‌برنده‌ی شوری زمین، کسی یا چیزی که زمین شوره‌زار را اصلاح می‌کند
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.