O'qish› Daftar 6› Mujahidning kurashdan voz kechmasligining bayoni, garchi u Allohning in'omining kengligini bilsa hamki, o'sha maqsad unga boshqa tomondan va boshqa amal turi sababli yetkaziladi, bu uning tasavvurida bo'lmagan bo'ladi. U barcha tasavvur va umidini shu aniq yo'lga bog'lagan bo'ladi. Shu eshikni taqillatadi. Ehtimol, Alloh taolo u rizqni unga boshqa eshikdan yetkazadi, bu reja uning xayoliga kelmagan bo'ladi. "Va uni o'ylamagan joyidan rizqlantiradi". "Banda reja qiladi, Alloh taqdir qiladi". Va ba'zan bandaning tasavvuri shunday qullikda bo'ladiki, u meni bu eshikdan boshqa joydan rizqlantiradi, garchi men bu eshikni taqillataman. Alloh taolo unga rizqni aynan shu eshikdan yetkazadi. Xullas, bularning hammasi bir uyning eshiklaridir, tasdiqlash bilan birga› Bayt 4202
M6:4202 — یا مراد من برآید زین خروج / یا ز برجی دیگر از ذات البروج
M6:4202
Ma'no · به زبانِ تو — Sizning tilingiz · AI
یا آرزویم از همین تلاش و کوشش که میکنم برآورده میشود، یا خداوند آن را از راهی دیگر و از آسمانی دیگر که در تقدیر است، به من میرساند.
این بیت حالت تسلیم و توکل یک سالک راه حق را بیان میکند. سالک با تمام وجود در یک راه مشخص تلاش میکند، اما قلب خود را تنها به آن راه وابسته نمیکند. او میداند که تلاش (خروج) وظیفۀ اوست، اما نتیجۀ نهایی به دست خداوند است.
مولانا تصویر زیبایی را به کار میبرد: از یک سو، «این خروج» یا همین تلاش زمینی و مشخص وجود دارد. از سوی دیگر، «ذات البروج» یا آسمان پرستاره قرار دارد که نماد تقدیر الهی و راههای بیشمار و غیرمنتظرۀ خداوند است. پیام اصلی این است که انسان باید با امید کوشش کند، اما همزمان باید آماده باشد که روزی و خواستهاش از جایی کاملاً غیرمنتظره و از «برجی دیگر» که در حساب او نبوده، برایش فرستاده شود. این همان معنای «وَ یَرزُقْهُ مِنْ حَیْثُ لَا یَحْتَسِب» (و از جایی که گمان نمیبرد به او روزی میدهد) است که در عنوان این بخش نیز به آن اشاره شده است. در واقع، سالک در عین جدیت در عمل، نتیجۀ کار را به ارادۀ مطلق الهی وامیگذارد.
- مراد
- آرزو، خواسته، مقصد
- خروج
- بیرون شدن، اقدام، تلاش و کوشش
- برج
- ستاره، صورت فلکی، جایگاه بلند در آسمان
- ذات البروج
- صاحب برجها، کنایه از آسمان و تقدیر الهی (اشاره به سورۀ بروج در قرآن کریم)
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.