O'qish› Daftar 6› Bilolning Hijozning oʻsha jaziramali ertalablarida Mustafo alayhissalomga boʻlgan muhabbati tufayli “Ahad, Ahad” deyishi qissasi, oʻshanda uning xoʻjayini yahudiy gʻarazidan uni Hijoz quyoshi ostida tikanli shox bilan urgan, Bilolning tanasidan qon otilib chiqqan, undan “Ahad, Ahad” oʻz-oʻzidan chiqqan, xuddi boshqa dardmandlardan oʻz-oʻzidan nola chiqqanidek, chunki u ishq dardiga toʻla edi, tikan dardini daf qilishga imkon yoʻq edi, Fira’vn sehrgarlari, Jirjis va boshqalar kabi, sanogʻi yoʻq› Bayt 912
M6:912 — گردشش بر جوی جویان شاهدست / تا نگوید کس که آن جو راکدست
M6:912
Ma'no · به زبانِ تو — Sizning tilingiz · AI
حرکت و چرخش سنگ آسیاب، شاهدی است بر وجود جریان پنهان آبی که آن را میگرداند؛ به همین ترتیب، بیقراری و پویایی عاشقان نیز نشاندهندۀ نیروی پنهان عشق الهی است.
مولانا در ابیات پیشین، عاشقان را به سنگ آسیابی تشبیه میکند که روز و شب در حال چرخش و ناله و بیقراری است. این بیت، آن تشبیه را کامل میکند. سنگ آسیاب به خودی خود حرکت نمیکند؛ چرخش آن نشان میدهد که در زیر آن، جوی آبی روان و پویا در کار است که نیروی گردانندۀ آن است. اگر سنگ میچرخد، پس قطعاً آب راکد نیست.
به همین قیاس، بیقراری، پویایی و «گردش» دائمی عارفان و عاشقان در این عالم، گواهی است بر وجود یک جریان قدرتمند و پنهان از «عشق» یا «قضای الهی». این نیروی نامرئی است که آنها را مانند کاه در برابر باد یا سنگ در برابر سیل به حرکت وامیدارد. بنابراین، اگر کسی در ظاهر فقط بیقراری و آشفتگی عاشق را میبیند، باید بداند که این خود شاهدی بر وجود یک «جوی جویان» و یک نیروی زنده و فعال در باطن اوست. این حرکت ظاهری، وجود یک حقیقت باطنی را اثبات میکند.
- جوی جویان
- جویبارِ در حال حرکت و جستجو؛ کنایه از جریان آب روان و پویا
- شاهد
- گواه، دلیل، نشانه
- را کد
- راکد، ساکن، ایستاده، بیحرکت
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.