閱讀› 卷 1› 阿拉伯人從沙漠中帶著一罐雨水前往巴格達，送給信士的領袖，以為那裡也缺水› 詩聯 2721
M1:2721 — لولهها بر بند و پر دارش ز خم / گفت غضوا عن هوا ابصارکم
M1:2721
含義 · به زبانِ تو — 您的語言 · AI
این بیت توصیه میکند که برای پر شدن از معرفت حقیقی، باید ورودیهای حواس ظاهری را که به امیال نفسانی آلوده است، بست و به فرمان الهی برای کنترل نگاه و دل عمل کرد.
این بیت در ادامهٔ تمثیل «کوزهٔ تن» و «آب حواس» آمده است. مولانا انسان را به کوزهای تشبیه میکند که پنج لوله (حواس پنجگانه) دارد. او میگوید برای اینکه این کوزه از «خُم» معرفت الهی و دریای معنا پر شود، ابتدا باید این لولهها را بست.
بستن لولهها به معنای قطع کامل ارتباط با جهان نیست، بلکه به معنای کنترل ورودیهای حواس از آلودگیهای نفسانی و هوا و هوس است. مولانا این مفهوم را با نیمهٔ دوم بیت، که به زبان عربی و با اشاره به آیهٔ قرآن آمده، تقویت میکند: «غُضّوا عَن هَویٰ أبصارَکُم» یعنی «چشمانتان را از هوسرانی فرو بندید». این عبارت، فرمان قرآنی «غض بصر» (فرو بستن چشم از نگاه حرام) را به یک اصل کلی عرفانی تعمیم میدهد: کنترل تمام حواس از هر آنچه نفسانی و غیرالهی است.
در داستان مرد عرب بادیهنشین، این بیت به این نکته اشاره دارد که اگر او حواس خود را از تصورات محدود و خواستههای نفسانیاش (هدیه بردن آب ناچیز به خلیفه) میبست، میتوانست به جای آن کوزهٔ کوچک، وجودش را از دریای بیکران حقیقت (مانند رود دجله در بغداد) پر کند. این عمل، مقدمهای برای پاک شدن و ارزشمند شدن «هدیه» وجود انسان در پیشگاه الهی است.
- لولهها
- در اینجا کنایه از حواس پنجگانه (بینایی، شنوایی، بویایی، چشایی، لامسه) است.
- خم
- خمرهٔ بزرگ سفالی؛ در عرفان، نماد منبع فیض الهی، دریای وحدت یا پیر کامل است.
- غُضّوا عَن هَویٰ أبصارَکُم
- عبارتی عربی به معنی: چشمان خود را از هوا و هوس فرو بندید. (اشاره به دستور قرآنی «غض بصر»).
To fill the vessel of the self with divine reality, one must first close off the five senses, which are channels for worldly desire, in obedience to God's command.
This couplet marks a crucial shift in the story of the Bedouin's gift. Rumi has just established the human body as a jar (کوزه) with five pipes (لوله)—the five senses. The water inside is our sensory experience, often brackish and limited. Now, he introduces the core Sufi practice required for spiritual transformation.
The first line is a direct command: seal the pipes of the senses. This isn't about ascetic self-denial but about redirecting one's focus. The senses, when left open to the world, constantly draw in worldly data and feed our egoistic desires. To receive the pure 'water' of divine knowledge from the infinite source (the خم, or vat), these external inlets must be managed. It is an act of turning inward, away from the flood of external stimuli, to create a space that can be filled from a higher source.
The second line grounds this command in sacred authority by quoting an Arabic phrase that echoes the Qur'anic injunction to "lower the gaze" (ghuḍḍū abṣārakum), explicitly linking it to subduing worldly passion (hawā). By closing the 'pipes' of the senses, the spiritual seeker is obeying a divine imperative to turn away from the distractions of the lower self. This act of spiritual discipline is the prerequisite for the 'jar' of the self to be filled not with its own salty water, but with the endless, sweet water of the divine ocean.
- لولهها
- Literally 'pipes' or 'tubes.' In this context, Rumi uses it as a metaphor for the five senses, which act as channels connecting the inner self to the external world.
- خم
- A large vat or jar, typically for wine. In Sufi poetry, it symbolizes the divine source, the ocean of unity, or the spiritual master's heart, from which the seeker's small vessel can be filled.
- غضوا عن هوا ابصارکم
- (Arabic) 'Lower your gazes from passion/desire.' A phrase combining the Qur'anic command to 'lower the gaze' (Qur'an 24:30-31) with the concept of *hawā* (capricious, ego-driven desire). It serves as a scriptural warrant for the discipline of the senses.
討論 — 就此詩節提問——答案源自《瑪斯納維》，每節詩句皆有引證
除非您分享，否則您的對話僅會留在此裝置上。
讀者們的提問0
尚無分享的提問——您的提問或可為濫觴。