M1:2785 — گفت وجهم گر مرا وجهی دهید / بی وجوهم چون پس پشتم نهید

این بیت، پاسخی هوشمندانه و متواضعانه از سوی مرد عرب بادیه‌نشین به درباریان خلیفه است. آن‌ها او را با لقب «یا وَجهَ العرب» (ای آبرو و چهره‌ی سرشناس اعراب) خطاب کرده بودند. مرد عرب با استفاده از جناس و ایهام در کلمه‌ی «وجه»، معنای کلام آن‌ها را به زیبایی برمی‌گرداند.

او می‌گوید: «من زمانی "وجه" (آبرو، اعتبار) دارم که شما به من "وجه" (توجه، عنایت، یا حتی پول و هدیه) نشان دهید. اعتبار من ذاتی نیست، بلکه بازتابی از لطف و توجه شماست. اما اگر به من پشت کنید و مرا نادیده بگیرید، آنگاه من "بی‌وجه" (بی‌آبرو، بی‌اعتبار) خواهم شد.»

این پاسخ چند لایه دارد:

• تواضع: او بزرگی و اعتبار خود را به میزبانانش نسبت می‌دهد و از خود چیزی نمی‌بیند.
• هوشمندی: او با بازی کلامی نشان می‌دهد که فردی ساده‌لوح نیست و ارزش کلمات را می‌فهمد.
• درخواست غیرمستقیم: در لایه‌ای پنهان، اشاره‌ای لطیف به هدفش از آمدن به دربار (دریافت هدیه یا "وجه") نیز وجود دارد.

از دیدگاه عرفانی، این بیت می‌تواند بیان حال سالک در برابر حق یا پیر باشد: اعتبار و ارزش حقیقی سالک، نه از خود او، که از توجه و عنایت معشوق ازلی سرچشمه می‌گیرد. بدون آن نظر لطف، انسان هیچ است.