閱讀› 卷 1› 闡明必須向無知者隱藏自己的狀態和陶醉› 詩聯 3456
M1:3456 — علم چون بر دل زند یاری شود / علم چون بر تن زند باری شود
M1:3456
含義 · به زبانِ تو — 您的語言 · AI
دانش و علم حقیقی آن است که بر دل بنشیند و انسان را در مسیر معنوی یاری کند، اما علمی که صرفاً ظاهری و در خدمت تن باشد، همچون باری سنگین و بیفایده است.
مولانا در این بیت، دو نوع علم را در برابر هم قرار میدهد: علم «اهل دل» و علم «اهل تن». این تمایز، جان کلام او در این بخش از مثنوی است.
علمی که بر دل مینشیند، دانشی است که از سطح مفاهیم و کلمات عبور کرده و به بصیرت و شهود درونی تبدیل شده است. این علم، وجود انسان را سبکبال میکند، راه را به او نشان میدهد و در سختیها یاور و راهنمای اوست. مانند بالی است که انسان را به پرواز درمیآورد. این همان دانشی است که در بیت قبل، «حمّال» یا حملکنندهٔ صاحبانش توصیف شده بود؛ یعنی خودِ علم، صاحبش را به سوی مقصد حمل میکند.
در مقابل، علمی که بر تن میزند، دانشی است که در حد ظاهر باقی مانده و تنها در خدمت اهداف مادی، دنیوی و جسمانی به کار گرفته میشود. این علم به جای آنکه انسان را رها کند، او را سنگینبار و اسیر خود میسازد. به جای آنکه راهنما باشد، به ابزاری برای تفاخر، جدل و ارضای نفس تبدیل میشود و همچون باری سنگین بر دوش صاحبش سنگینی میکند. مولانا در بیت بعدی با اشاره به آیه قرآن در مورد «دانشمندانی که مانند الاغی کتاب حمل میکنند» (یَحْمِلُ أَسْفَارًا)، این مفهوم را روشنتر میسازد. چنین علمی نه تنها کمکی به رشد معنوی نمیکند، بلکه خود مانعی بزرگ بر سر راه است.
- یاری
- یار، کمک، مددکار
- باری
- بار سنگین، وزنه، سربار
討論 — 就此詩節提問——答案源自《瑪斯納維》，每節詩句皆有引證
除非您分享，否則您的對話僅會留在此裝置上。
讀者們的提問0
尚無分享的提問——您的提問或可為濫觴。