M1:578 — سِیرِ جسمِ خشک بر خشکی فتاد / سیرِ جانْ پا در دلِ دریا نهاد
M1:578
含義 · به زبانِ تو — 您的語言 · AI
این بیت تضاد میان سفر جسمانی و سفر روحانی را بیان میکند. سفر جسم در محدودهٔ جهان مادی و محسوسات (خشکی) باقی میماند، در حالی که سفر روح به عالم معنا و غیب (دریا) وارد میشود.
مولانا در این بخش از زبان وزیر، مریدان را به فراتر رفتن از حواس ظاهری و درک عقلی دعوت میکند. او دو نوع «سِیر» یا سفر را در مقابل هم قرار میدهد: سفر جسم و سفر جان.
سفر جسم، که مولانا آن را «خشک» توصیف میکند، به این دلیل بر «خشکی» واقع میشود که از جنس همین عالم مادی است. این سفر، همان تلاشها، افکار و ادراکات ماست که محدود به حواس پنجگانه و دنیای بیرون است. مانند راه رفتن بر روی زمین، این سفر قابل پیشبینی، محدود و در قلمرو شناختههاست. این همان «گفت و گوی ظاهر» و «قول و فعل» است که در بیتهای قبل به آن اشاره شد.
در مقابل، سفر جان یا روح، پا در «دل دریا» میگذارد. دریا در عرفان مولانا نماد عالم معنا، غیب، وحدت و فناست؛ جهانی بیکران، ناشناخته و پر از رمز و راز. این سفر، سفری درونی است که با چشمپوشی از حواس ظاهری و سکوت در برابر کلام عقلی آغاز میشود. همانطور که در بیت قبل به راه رفتن حضرت عیسی بر آب اشاره شد، این سفر نیازمند ایمانی است که قوانین جهان مادی را در هم میشکند. در واقع، مولانا میگوید تا زمانی که در خشکیِ عقل و حس گرفتاریم، به ژرفای دریای حقیقت و تجربهٔ بیواسطهٔ روحانی راه نخواهیم برد.
- سِیر
- سفر، گشت و گذار، در اصطلاح عرفانی: سلوک و حرکت معنوی
- فتاد
- افتاد، واقع شد (شکل کهن فعل)
- نهاد
- گذاشت، قرار داد (شکل کهن فعل)
討論 — 就此詩節提問——答案源自《瑪斯納維》,每節詩句皆有引證
除非您分享,否則您的對話僅會留在此裝置上。
讀者們的提問0
尚無分享的提問——您的提問或可為濫觴。