M2:1347 — چون در آن خُم افتد و گوییش قُم / از طرب گوید منم خُم لا تلم

Rumi continúa su serie de metáforas sobre la transformación a través de la unión con una realidad superior. El verso anterior (M2:1346) introdujo la idea de la ṣibghat Allāh (صِبغَةَ اللهِ), el «tinte de Dios», como una gran tina de teñir en la que todas las cosas de colores dispares se vuelven de un solo color.

Este verso describe lo que sucede cuando un objeto —que representa al buscador espiritual— cae en esa tina. Al ser interpelado con el mandato divino «¡Levántate!» (qum), que evoca el poder de Jesús para resucitar a los muertos, el objeto no responde como una entidad separada. En su éxtasis (ṭarab), se identifica completamente con su nuevo entorno, declarando: «Yo soy la tina». Ya no se ve a sí mismo; solo ve el color y la naturaleza de la tina que lo ha subsumido.

La frase final, «¡no me culpes!» (lā talum), es una advertencia a los observadores externos. Esta declaración de unidad no es un acto de arrogancia, sino la expresión inevitable de una aniquilación mística. Como explicará Rumi en los versos siguientes, esto es análogo a la famosa declaración extática de al-Ḥallāj, Anā al-Ḥaqq («Yo soy la Verdad»), y se asemeja a una barra de hierro que, al rojo vivo en el fuego, adquiere las cualidades del fuego y podría proclamar: «Yo soy el fuego».

مولانا در ادامهٔ تمثیل بیت قبل، یعنی «خُم رنگ الهی» (صِبْغَةَ الله)، حالت انسانِ متحول‌شده را توصیف می‌کند. این خُم، نماد جذبه و فیض خداوند است. وقتی چیزی یا کسی در این خُم می‌افتد، چنان رنگ و صفت الهی به خود می‌گیرد که دیگر خود را از آن جدا نمی‌بیند.

عبارت «گوییش قُم» (به او بگویی برخیز) اشاره به خطاب الهی است که وجودی تازه به او می‌بخشد. در پاسخ، آن موجود از شدت وجد و «طرب»، هویت خود را همان خُم معرفی می‌کند: «منم خُم». این ادعا، به گفتهٔ مولانا در بیت بعدی، مانند «انا الحق» گفتن منصور حلاج است. این سخن از سر اختیار و ادعای شخصی نیست، بلکه بیان بی‌خویشی و فنا شدن در ذات حق است.

تأکید پایانی مصرع، «لا تَلُم» (ملامتم نکن)، هشداری به مخاطب و منتقد ظاهربین است که چنین حالتی را که از غلبهٔ عشق و مستی روحانی سرچشمه می‌گیرد، نباید با معیارهای عادی و عقلانی سنجید و گوینده‌اش را سرزنش کرد.