閱讀› 卷 2› 洛克曼的卓越與智慧在考驗中顯現› 詩聯 1550

M2:1550 — عقل کو مغلوب نفس، او نفس شد / مشتری مات زحل شد نحس شد

عقل کو مغلوب نفس، او نفس شدمشتری مات زحل شد نحس شد
✦ 以your language呈現此詩聯

M2:1550

❋ ❋ ❋

شرحِ سروش — 摘自他的瑪斯納維講座錄音

عبدالکریم سروش از درس‌گفتارهای مثنوی

شرح

جلسهٔ 31 — [47:19:00] عقل، برده عواطف است

خب این رو هم من عرض بکنم که واقعاً جز در موارد نادری و در آدمیان نادری، عقل آدمی به جای اینکه حاکم بر اراده او و حاکم بر خواست‌های او باشه، برده خواست‌های او خودشه. هیوم می‌دونید می‌شناسیدش دیگه، فیلسوف بزرگ انگلیسی قرن هفدهم، ایشان یه جمله مشهوری داره. می‌گه: «Reason is slave of passions». عقل برده عواطف است. ما اگر این حرف رو در همگان نپذیریم که نمی‌تونیم بپذیریم، ولی علی‌العموم چنین است. علی‌العموم، یعنی در عامه مردم، در ۹۵ درصد موارد همینطور است. آدمی اولاً دل به چیزی می‌ده، بعد عقلش به طرف او روان می‌شه. عقل برای او برنامه‌ریزی می‌کنه. عقل راه و چاه رو نشون می‌ده. توجه کردید؟ یعنی جهان، جهان شیفتگی‌هاست. بیش از اینکه جهان کالکولیشن‌ها باشه، بیش از اینکه جهان محاسبات و تأملات عقلانی عمیق باشه، جهان شیفتگی‌هاست. دل شما رو مواظب باشید هر چیزی نبره. ولی اگه برد، اون وقت عقلتون به دنبالش روان می‌شه. کمتر وقتی‌ست و کسی‌ست که عقلش مقدم بر خواهش‌های او و عواطف و پشن‌های او باشه. واقعاً همینطوره. عقل اغلب مردم تابع پشن‌ها و عواطف اوناست. مولانا هم می‌گه:

❋

به زبانِ تو — 您的語言 · AI

❋

討論 — 就此詩節提問——答案源自《瑪斯納維》，每節詩句皆有引證

除非您分享，否則您的對話僅會留在此裝置上。

讀者們的提問

尚無分享的提問——您的提問或可為濫觴。