閱讀› 卷 2› 穆薩(願他平安)接到關於牧羊人辯解的啟示› 詩聯 1780
M2:1780 — یک قدم چون رخ ز بالا تا نشیب / یک قدم چون پیل رفته بر وریب
M2:1780
含義 · به زبانِ تو — 您的語言 · AI
این بیت، حرکت نامنظم و پریشان چوپان را در بیابان توصیف میکند که گامهایش گاهی مستقیم و بلند و گاهی کج و مورب بود و نشان از آشفتگی درونش داشت.
این بیت بخشی از توصیف مولانا از جستجوی موسی به دنبال چوپان است. پس از آنکه خداوند موسی را به خاطر توبیخ چوپانِ عاشق، عتاب میکند، موسی شتابان برای یافتن او به بیابان میرود. رد پای چوپان بر روی شنها، حکایت از آشفتگی و شوریدگی حال او دارد.
مولانا برای به تصویر کشیدن این آشفتگی، از استعارهٔ مهرههای شطرنج استفاده میکند. حرکت چوپان منظم و در یک خط مستقیم نیست. یک قدم او مانند «رخ» است که در شطرنج مستقیم و عمودی حرکت میکند؛ گویی چوپان از یک بلندی با یک گام بلند به پایین پریده است. قدم دیگرش اما مانند «پیل» (فیل یا اسقف در شطرنج) است که حرکتی «اُریب» و کج دارد و نشان از تلوتلو خوردن و حرکت در مسیری نامشخص است.
این تصویرسازی، آشفتگی روحی چوپان را به حرکات فیزیکی او پیوند میزند. او در حال فرار از ملامت موسی و در عین حال، غرق در حال معنوی خویش است. این گامهای نامنظم، هم نماد سرگشتگی و هم نماد حرکتی است که از منطق عقل عادی پیروی نمیکند، بلکه تابع شور و جذبهٔ درونی است.
- رخ
- یکی از مهرههای شطرنج که مستقیم (عمودی و افقی) حرکت میکند.
- نشیب
- سرازیری، پستی، جای پست.
- پیل
- مهرهٔ فیل در شطرنج که به صورت مورب و کج حرکت میکند.
- وریب
- کج، مورب، اُریب.
討論 — 就此詩節提問——答案源自《瑪斯納維》,每節詩句皆有引證
除非您分享,否則您的對話僅會留在此裝置上。
讀者們的提問0
尚無分享的提問——您的提問或可為濫觴。