M2:1976 — عاقبت‌بینی نشانِ نورِ تست / شهوتِ حالی حقیقت گورِ تست

این بیت در بطن داستان مردی که با یک خرس دوست می‌شود، معنای عمیق‌تری پیدا می‌کند. آن مرد، تنها لحظه‌ی حال را دید: خرس از او در برابر اژدها سپاسگزار بود و به او وفاداری نشان می‌داد. اما او «عاقبت» دوستی با موجودی نادان را ندید. مولوی این داستان را به یک اصل کلی عرفانی و اخلاقی پیوند می‌زند.

عاقبت‌بینی، یعنی فراتر از ظاهر و لحظه‌ی حال را دیدن، از نگاه مولوی صرفاً یک مهارت ذهنی نیست، بلکه نشانه‌ی تابش «نور» الهی و خرد حقیقی در جان آدمی است. این نور، همان بصیرتی است که به انسان امکان می‌دهد تا نتایج بلندمدت اعمال و انتخاب‌هایش را ببیند. در مقابل، شهوت حالی قرار دارد که منظور از آن، هر نوع میل شدید و کور به چیزی است که فقط در لحظه‌ی حال خوشایند به نظر می‌رسد؛ خواه شهوت نفسانی باشد، خواه دوستی با نادان، یا مغرور شدن به یک دستاورد کوچک. این اسیر لحظه بودن، در نهایت مانند «گور»، انسان و استعدادهایش را مدفون می‌کند و او را به هلاکت می‌رساند، همان‌طور که مرد صاحب خرس در خواب به دست دوست نادانش کشته شد.