閱讀› 卷 2› 伊布力斯再次回應穆阿維葉› 詩聯 2655
M2:2655 — خود اگر کفرست و گر ایمان او / دستباف حضرتست و آن او
M2:2655
含義 · به زبانِ تو — 您的語言 · AI
ابلیس میگوید که کفر و ایمان، هر دو، آفریدهی خداوند هستند و به او تعلق دارند؛ پس هر دو از یک منشأ سرچشمه میگیرند.
این بیت در ادامهی دفاعیات ابلیس در برابر معاویه آمده است. ابلیس با استفاده از منطق جبرگرایانه، خود را از مسئولیت گناهش مبرا میکند. او استدلال میکند که همانطور که در بازی تختهنرد (که در ابیات قبل به آن اشاره شد)، مهرهها اختیاری از خود ندارند و تابع حرکت دست بازیکن هستند، کفر و ایمان بندگان نیز محصول اراده و آفرینش خداوند است.
از دیدگاه ابلیس، این دوگانگی (کفر و ایمان) در نهایت به یک وحدت بازمیگردد: هر دو «دستباف» یا بافتهی دست «حضرت» حق هستند. این نگاه، تمایز اخلاقی میان خیر و شر را از میان برمیدارد و هر دو را تجلی یک ارادهی واحد الهی میداند. مولانا در اینجا صرفاً دیدگاه ابلیس را نقل میکند که نمونهای از جبرگرایی افراطی و سفسطهآمیز است؛ دیدگاهی که در بخشهای دیگر مثنوی آن را به چالش میکشد و بر اهمیت اختیار انسان تأکید میورزد.
- دستباف
- بافته شده با دست، کنایه از آفریده و مخلوق
- حضرت
- درگاه، پیشگاه الهی؛ در اینجا منظور ذات خداوند است
- آنِ او
- متعلق به او، مال او
討論 — 就此詩節提問——答案源自《瑪斯納維》，每節詩句皆有引證
除非您分享，否則您的對話僅會留在此裝置上。
讀者們的提問0
尚無分享的提問——您的提問或可為濫觴。