閱讀› 卷 2› 穆阿維葉再次向伊布力斯闡述他的詭計› 詩聯 2670
M2:2670 — بولهب هم از تو نااهلی شده / بوالحکم هم از تو بوجهلی شده
M2:2670
含義 · به زبانِ تو — 您的語言 · AI
معاویه در ادامهٔ برشمردن فتنههای ابلیس میگوید که گمراهی و بدنامی شخصیتهای بزرگ دوران پیامبر اسلام، مانند ابولهب و ابوجهل، نیز حاصل مکر و وسوسهٔ تو بوده است.
این بیت بخشی از سخنان معاویه خطاب به ابلیس است. معاویه در این بخش، ابلیس را مسئول تمام گمراهیها و فجایع تاریخ بشر معرفی میکند. او پس از اشاره به اقوام نوح، عاد، لوط و فرعون، به سراغ تاریخ اسلام میآید و دو تن از سرسختترین دشمنان پیامبر را مثال میزند.
نخست از «بولهب» (ابولهب) نام میبرد که عموی پیامبر بود اما به دلیل دشمنی شدیدش با اسلام، در قرآن به صراحت نکوهش شد. معاویه میگوید این «نااهلی» و دوری از حق، نتیجهٔ وسوسهٔ ابلیس بود. سپس به «بوالحکم» اشاره میکند. این لقب، به معنای «پدر دانایی و حکمت»، متعلق به عمرو بن هشام بود که به دلیل هوش و جایگاه اجتماعیاش در میان قریش چنین خوانده میشد. اما به سبب مخالفت لجوجانه و جاهلانهاش با پیامبر، از سوی مسلمانان «بوجهل» (ابوجهل) به معنای «پدر نادانی» نام گرفت. مولانا با این تقابل هوشمندانه نشان میدهد که چگونه مکر ابلیس میتواند فردی را که نماد حکمت قوم خود است، به نماد جهل و حماقت تبدیل کند.
در نگاه مولانا، این بیت تأکید میکند که نیروی اغواگر شیطان آنقدر قدرتمند است که میتواند حتی نسب خانوادگی (عموی پیامبر بودن) و عقل و درایت فردی (صاحب لقب ابوالحکم بودن) را بیاثر کرده و فرد را به ورطهٔ هلاکت بکشاند.
- بولهب
- لقب عبدالعزی بن عبدالمطلب، عموی پیامبر اسلام و از سرسختترین دشمنان او. در اینجا نماد خویشاوندی است که به گمراهی کشیده شد.
- نااهلی
- بیلیاقتی، شایسته نبودن برای پذیرش حق و حقیقت.
- بوالحکم
- «پدر حکمت و دانایی»، لقب عمرو بن هشام پیش از اسلام به دلیل درایتش.
- بوجهلی
- نادانی، جهالت. برگرفته از لقب «ابوجهل» (پدر نادانی) که مسلمانان به عمرو بن هشام دادند.
討論 — 就此詩節提問——答案源自《瑪斯納維》,每節詩句皆有引證
除非您分享,否則您的對話僅會留在此裝置上。
讀者們的提問0
尚無分享的提問——您的提問或可為濫觴。