閱讀› 卷 2› 伊布力斯再次回應穆阿維葉› 詩聯 2691
M2:2691 — خوب را من زشت سازم رب نهام / زشت را و خوب را آیینهام
M2:2691
含義 · به زبانِ تو — 您的語言 · AI
ابلیس در دفاع از خود میگوید: من خالق شر نیستم و خوبی را به بدی تبدیل نمیکنم؛ کار من فقط این است که مانند آینه، حقیقت درونی هر کس، چه خوب و چه بد، را به او نشان دهم.
این بیت بخشی از پاسخ ابلیس به معاویه است. معاویه از اینکه ابلیس او را برای نماز صبح بیدار کرده شگفتزده است و به نیت او شک دارد. ابلیس در اینجا نقش خود را در نظام هستی توضیح میدهد و از خود سلب مسئولیت میکند.
او میگوید من قدرتی برای آفرینش یا تغییر ماهیت چیزها ندارم. من «رب» یا پروردگار نیستم که بتوانم یک چیز خوب را به ذاتاً بد تبدیل کنم. نقش من صرفاً مانند یک «آینه» است. آینه، چهره را همانطور که هست، زیبا یا زشت، بازمیتاباند. آینه در زشتیِ چهره گناهی ندارد، فقط آن را آشکار میکند. به همین ترتیب، ابلیس ادعا میکند که او فقط وسیلهای برای آشکار شدن نیتها و امیال پنهان انسانهاست. او خیر و شر را عرضه میکند و انتخاب با انسان است. اگر کسی به سمت شر گرایش پیدا کند، این بازتاب طبیعت درونی خود اوست، نه آفرینش ابلیس.
این تمثیل آینه، یکی از مفاهیم کلیدی در عرفان است. عارفان خود را آینهای میدانند که صفات الهی را بازمیتابانند. مولانا در اینجا این تصویر را به شکلی هوشمندانه از زبان ابلیس بیان میکند تا نشان دهد که حتی وجود شر نیز در طرح کلی الهی، نقشی برای آزمون و تمایز خیر از شر دارد. ابلیس، مانند سنگ محک، اصالت طلا را آشکار میکند بدون آنکه خود خالق طلا یا ناخالصی باشد.
- رب
- پروردگار، صاحب اختیار، آفریننده
- نهام
- نیستم (شکل کهن فعل)
- آیینه
- آینه، وسیلهای برای بازتاب تصویر
討論 — 就此詩節提問——答案源自《瑪斯納維》,每節詩句皆有引證
除非您分享,否則您的對話僅會留在此裝置上。
讀者們的提問0
尚無分享的提問——您的提問或可為濫觴。