M2:55 — تو نه این باشی نه آن در ذات خویش / ای فزون از وهمها وز بیش بیش
M2:55
含義 · به زبانِ تو — 您的語言 · AI
ای حقیقت متعالی، ذات تو در هیچیک از این توصیفات و صورتها (مانند خورشید، دریا، کوه قاف یا عنقا) نمیگنجد، زیرا تو برتر از هر خیال و فراتر از هر اندازهای هستی.
این بیت در ادامهٔ توصیف حقیقتی معنوی و الهی است که مولانا او را مخاطب قرار داده است. در بیتهای قبلی، او از استعارههای بزرگی مانند خورشید، دریا، کوه قاف و عنقا برای اشاره به این حقیقت استفاده کرده است. اما بلافاصله در این بیت، تمام آن تصاویر را پس میگیرد و به ناکافی بودنشان اعتراف میکند.
نکتهٔ اصلی در اینجا، مفهومی است که در عرفان به آن «تنزیه» میگویند. یعنی پاک و منزه دانستن خداوند یا حقیقت مطلق از هرگونه توصیف و تشبیهی که به ذهن ما درمیآید. مولانا میگوید ذات تو «نه این باشی نه آن»، یعنی تو هیچکدام از این تصاویر نیستی. اینها فقط اشاراتی ضعیف برای ذهن ما هستند، اما اصل وجود تو بیصورت و بینهایت است.
عبارت «فزون از وهمها» تأکید میکند که این حقیقت، از هر آنچه بتوان تصور یا خیال کرد، برتر است. «وز بیش بیش» نیز به معنای فراتر بودن از هر نوع کثرت، اندازه و مقایسه است. این بیت، خواننده را از تکیه بر صورتهای ذهنی به سوی درک یک حقیقت بیصورت و نامحدود فرا میخواند و به او یادآوری میکند که هر تعریفی، نوعی محدود کردن آن وجود بیکران است.
- ذات خویش
- اصل وجود تو، حقیقت و ماهیت تو
- فزون
- بیشتر، فراتر، برتر
- وهمها
- جمعِ وهم؛ پندارها، تصورات، خیالات
- بیش بیش
- فراتر از هر زیادی و هر اندازهای، بینهایت
討論 — 就此詩節提問——答案源自《瑪斯納維》，每節詩句皆有引證
除非您分享，否則您的對話僅會留在此裝置上。
讀者們的提問0
尚無分享的提問——您的提問或可為濫觴。