M2:768 — خود قضا بر سبلت آن حیلهمند / زیر لب میکرد هر دم ریشخند
M2:768
含義 · به زبانِ تو — 您的語言 · AI
در حالی که فرعون با حیلهگری میکوشید تقدیر را تغییر دهد، خودِ تقدیر الهی در سکوت و پنهانی به تلاشهای بیهودهی او میخندید.
این بیت در ادامهی داستان فرعون است که میخواست با کشتن نوزادان بنیاسرائیل، از به دنیا آمدن حضرت موسی و تحقق یافتن تقدیر الهی جلوگیری کند. مولانا تصویری بسیار گویا و انسانی از «قضا» یا همان سرنوشت حتمی الهی ارائه میدهد. قضا همچون شخصی آگاه، با دیدن نقشههای زیرکانهی فرعون، نه تنها نگران نمیشود، بلکه با آرامش و اطمینان، به غرور و تکبر او («سبلت» نماد غرور مردانه است) ریشخند میزند.
این «ریشخند زدنِ زیر لبی» نشان میدهد که مقاومت در برابر ارادهی خداوند چقدر پوچ و خندهدار است. فرعون گمان میکند با تدبیر خود میتواند بر حکم ازلی پیروز شود، غافل از آنکه تمام اعمال او خود جزئی از همان نقشهی بزرگتری است که به نابودیاش ختم میشود. در واقع، همان کودکی که برای کشتنش هزاران نوزاد را قربانی کرد (موسی)، در خانهی خود او پرورش مییابد. این بیت، تقابل میان حیلهگری محدود بشری و تدبیر فراگیر الهی را به تصویر میکشد و به خواننده یادآوری میکند که تسلیم در برابر خواست حق، تنها راه خردمندانه است.
- قضا
- سرنوشت حتمی، تقدیر الهی، حکم خداوند
- سبلت
- سبیل، موی پشت لب بالا. در اینجا نمادی از غرور، مردانگی و ادعاست.
- حیلهمند
- حیلهگر، مکار، کسی که با فریب و نقشه کار خود را پیش میبرد.
- ریشخند
- مسخره کردن، خندهی تحقیرآمیز
討論 — 就此詩節提問——答案源自《瑪斯納維》,每節詩句皆有引證
除非您分享,否則您的對話僅會留在此裝置上。
讀者們的提問0
尚無分享的提問——您的提問或可為濫觴。