閱讀› 卷 3› 說明說「真主」即是真主回應「我在」› 詩聯 189
M3:189 — آن یکی الله میگفتی شبی / تا که شیرین میشد از ذکرش لبی
M3:189
含義 · به زبانِ تو — 您的語言 · AI
این بیت، داستان مردی را آغاز میکند که با شور و علاقهای عمیق، تمام شب را به ذکر و یاد خدا مشغول بود و از این کار لذتی معنوی میبرد.
این بیت، سرآغاز یکی از داستانهای مشهور مثنوی است که به رابطهی نیازمندانهی بنده و پاسخ عاشقانهی خداوند میپردازد. مولانا صحنه را با تصویری ساده اما عمیق ترسیم میکند: مردی در خلوت شب، نه برای انجام تکلیفی شرعی، بلکه از سر شوق، نام «الله» را بر زبان جاری میکند. تکرار این نام چنان برایش دلنشین است که کام او را شیرین میکند. این «شیرینی» صرفاً یک استعارهی ادبی نیست، بلکه اشاره به یک تجربهی معنوی واقعی دارد؛ حالتی از وجد و لذت روحانی که عارفان در هنگام ذکر (یاد خدا) تجربه میکنند.
نکتهی کلیدی در این بیت، تمرکز بر خودِ عمل «ذکر» است. مرد هنوز پاسخی از خدا نشنیده، اما خودِ این خواندن و یاد کردن برایش سرچشمهی حلاوت و شادی است. این مقدمه، زمینه را برای پرسش بعدی شیطان آماده میکند: اگر این کار اینقدر شیرین است، چرا پاسخی از معشوق نمیآید؟ مولانا با این نقطه شروع، میخواهد به این پرسش بنیادین پاسخ دهد که «لبیک» یا پاسخ خداوند، نه در کلامی از بیرون، بلکه در همان توفیق و اشتیاقی نهفته است که بنده برای صدا زدن او پیدا میکند.
- ذکر
- یاد کردن، به ویژه تکرار نام یا صفات خداوند
- لبی
- در اینجا به معنی دهان، کام
討論 — 就此詩節提問——答案源自《瑪斯納維》,每節詩句皆有引證
除非您分享,否則您的對話僅會留在此裝置上。
讀者們的提問0
尚無分享的提問——您的提問或可為濫觴。