M3:4181 — از صفاتش رسته‌ای والله نخست / در صفاتش باز رو چالاک و چست

در این بخش از داستان نخود، مولانا به یک اصل عرفانی بنیادین اشاره می‌کند: بازگشت به اصل. او خطاب به نخود (که نماد انسان سالک است) می‌گوید که وجود کنونی او از تجلی صفات خداوند سرچشمه گرفته است. همان‌طور که نخود از خاک و آب و خورشید (که همگی مظاهر صفات الهی هستند) روییده است، انسان نیز از عالم امر و صفات حق پدید آمده است.

بنابراین، فرایند پخته شدن و «مردن» در دیگ سختی‌ها، در واقع یک سفر بازگشت است. این «مرگ» نابودی نیست، بلکه پلی است برای بازگشت به اصل و مبدأ الهی. مولانا انسان را تشویق می‌کند که این مسیر تحول را نه با ترس و بی‌صبری، بلکه با چالاکی و اشتیاق طی کند. او باید بداند که با فنا شدن در ارادهٔ حق، به مرتبه‌ای والاتر و به اصل خویش می‌پیوندد، همان‌طور که نخود با پخته شدن، تبدیل به غذای انسان و جزئی از وجود او می‌شود.