閱讀› 卷 4› 闡釋幻想是理智的對立面，它與理智相似卻非理智，以及理性之主穆薩（摩西）與幻想之主法老之間的對話故事› 詩聯 2298
M4:2298 — عقل ضد شهوتست ای پهلوان / آنک شهوت میتند عقلش مخوان
M4:2298
含義 · به زبانِ تو — 您的語言 · AI
عقل حقیقی در تضاد کامل با شهوت و امیال نفسانی قرار دارد؛ بنابراین، آن نیرویی که در خدمت شهوت باشد، عقل نیست، بلکه چیز دیگری است.
مولانا در این بخش، به تعریف و تمایز میان «عقل» و «وهم» میپردازد. او عقل را نیرویی الهی و نورانی معرفی میکند که ذاتاً با شهوت و امیال نفسانی سر ستیز دارد. شهوت، که شامل تمام خواستههای حیوانی و دنیوی است، انسان را به سوی پستی و خودپرستی میکشاند، در حالی که عقل او را به سوی تعالی و حقیقت دعوت میکند.
بنابراین، معیار اصلی برای تشخیص عقل حقیقی از بدل آن (که مولانا آن را «وهم» مینامد) همین است: آیا این نیرو در خدمت نفس است یا در برابر آن میایستد؟ اگر قوهای در انسان، هرچقدر هم هوشمند و زیرک به نظر برسد، صرفاً ابزاری برای رسیدن به خواستههای نفسانی و ارضای شهوات باشد، آن را نباید با عقل اشتباه گرفت. این همان «وهم» است که ظاهری شبیه عقل دارد اما کارکردش دقیقاً برعکس است. در ادامه، مولانا فرعون را نمونهی کامل صاحب «وهم» و موسی (ع) را نماد «عقل» الهی معرفی میکند.
- پهلوان
- در اینجا به معنی سالک، جوانمرد، ای انسانِ در میدانِ مبارزه با نفس
- میتَنَد
- میبافد، میسازد، برپا میکند
- مَخوان
- صدا نزن، ننام، به حساب نیاور
討論 — 就此詩節提問——答案源自《瑪斯納維》，每節詩句皆有引證
除非您分享，否則您的對話僅會留在此裝置上。
讀者們的提問0
尚無分享的提問——您的提問或可為濫觴。