M5:21 — آسمان نسبت به عرش آمد فرود / ورنه بس عالیست سوی خاکتود
M5:21
含義 · به زبانِ تو — 您的語言 · AI
هر چیزی ارزشی نسبی دارد؛ آسمان که برای ما نماد بلندی است، در برابر عرش خدا پست و ناچیز است. به همین ترتیب، سخنان من دربارهی حقیقت تو در قیاس با اصل آن حقیقت، سطحی و ظاهری است، اما برای فهم دیگران، عمیق و مغز کلام محسوب میشود.
مولانا در این بیت از تمثیل آسمان و زمین و عرش استفاده میکند تا مفهومی عمیق دربارهی «نسبی بودنِ ارزشها» را بیان کند. این بیت در ادامهی بیت قبلی است که میگفت سخنان او دربارهی حقیقت معنوی (که به پیامبر یا انسان کامل اشاره دارد)، نسبت به خودِ آن حقیقت همچون «پوست» (قشر) است، اما برای فهم مخاطبان عادی، «مغز» (لبّ) به شمار میآید.
در اینجا، «آسمان» نماد همان سخنان و توصیفات مولاناست. از دید ما انسانهای خاکی که روی «تودهی خاک» (خاکتود) زندگی میکنیم، آسمان بسیار رفیع و شکوهمند است. اما همین آسمان بلند، اگر با «عرش» الهی مقایسه شود، چیزی جز یک پلهی پایین و فرودست نیست.
نکتهی اصلی این است که کلام و عقل بشری، هر قدر هم که اوج بگیرد و والا به نظر برسد، در برابر حقیقت مطلق الهی و مراتب بالای وجود، محدود و ناچیز است. مولانا با این تمثیل، هم عظمت آن حقیقت معنوی را یادآور میشود و هم به محدودیتهای زبان و بیان انسانی اذعان میکند. او میگوید گرچه کلام من در برابر تو قاصر است، اما برای راهنمایی کسانی که هنوز در مراتب پایینتر معرفت قرار دارند، ضروری و بسیار ارزشمند است.
- عرش
- در معارف اسلامی، بالاترین مرتبهی عالم هستی، تخت فرمانروایی خداوند.
- فرود
- پایین، پست، در مرتبهی پایینتر.
- ورنه
- وگرنه، در غیر این صورت.
- بس
- بسیار، خیلی.
- عالی
- بلندمرتبه، رفیع.
- خاکتود
- تودهی خاک، کنایه از زمین و عالم مادی.
討論 — 就此詩節提問——答案源自《瑪斯納維》,每節詩句皆有引證
除非您分享,否則您的對話僅會留在此裝置上。
讀者們的提問0
尚無分享的提問——您的提問或可為濫觴。