M5:8 — مدح تعریفست و تخریق حجاب / فارغست از شرح و تعریف آفتاب
M5:8
含義 · به زبانِ تو — 您的語言 · AI
ستایش کردن بزرگان، در واقع تلاشی برای معرفی و کنار زدن پردهٔ جهل ماست، وگرنه حقیقت درخشانی چون خورشید، به خودی خود آشکار است و نیازی به تعریف دیگران ندارد.
این بیت در آغاز دفتر پنجم مثنوی و در ستایش حسامالدین چلبی، مخاطب و انگیزهبخش اصلی مولانا در سرودن این اثر، آمده است.
مولانا توضیح میدهد که چرا ستایش شخصیتی چون حسامالدین دشوار و حتی بیفایده است. او «مدح» را به دو کار تشبیه میکند: یکی «تعریف» کردن، یعنی مشخص کردن حدود و ویژگیهای چیزی، و دیگری «تخریق حجاب» یا پاره کردن پردهای که مانع دیدن حقیقت است. هر دوی این کارها برای چیزهای ناشناخته و پنهان معنا دارند. اما حسامالدین، در عالم معنا، مانند «آفتاب» است؛ وجودی چنان روشن و بدیهی که نیازی به معرفی و توصیف ندارد. همانطور که کسی برای اثبات وجود خورشید در آسمان صاف، دلیل و برهان نمیآورد، حقیقت معنوی یک انسان کامل نیز خود گویای همهچیز است.
نکتهٔ عرفانی این بیت آن است که تلاش برای ستودن حقیقت، بیش از آنکه به خود حقیقت چیزی بیفزاید، تلاشی از سوی ستاینده برای زدودن پردههای جهل و غفلت از دیدگان خود و دیگران است. در ابیات بعدی، مولانا این ایده را کاملتر میکند و میگوید کسی که خورشید را میستاید، در واقع روشنایی و سلامت چشمان خود را میستاید، و کسی که آن را انکار میکند، کوری و ناتوانی خود را آشکار میسازد.
- تخریق
- پاره کردن، دریدن
- حجاب
- پرده، مانع
- فارغست
- آسوده است، بینیاز است
討論 — 就此詩節提問——答案源自《瑪斯納維》，每節詩句皆有引證
除非您分享，否則您的對話僅會留在此裝置上。
讀者們的提問0
尚無分享的提問——您的提問或可為濫觴。